وقف باید به سمت حمایت از علم، دین و نیازهای روز جامعه هدایت شود
وقف باید به سمت حمایت از علم، دین و نیازهای روز جامعه هدایت شود
آیت‌الله فاضل لنکرانی با تأکید بر ضرورت تحول در رویکردهای مرتبط با وقف، گفت: امروز باید ظرفیت این سنت حسنه بیش از گذشته در مسیر حمایت از علم و پژوهش، تقویت حوزه‌های دینی و پاسخگویی به نیازهای روز جامعه به کار گرفته شود تا موقوفات به پشتوانه‌ای مؤثر برای پیشرفت علمی و فرهنگی کشور تبدیل شوند.

به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی نسیم قم، آیت‌الله محمدجواد فاضل لنکرانی در دیدار مدیرکل و شورای اداری اوقاف استان قم، ضمن تبریک میلاد پیامبر اکرم(ص) و امام جعفر صادق(ع) و گرامیداشت هفته وحدت، بر ضرورت تقویت اتحاد میان مردم، مسئولان و مجموعه‌های مختلف کشور تأکید کرد.

وی همچنین با گرامیداشت هفته وقف، با اشاره به ظرفیت گسترده این سنت حسنه اظهار کرد: برای تقویت فرهنگ وقف و استفاده مؤثر از ظرفیت‌های آن، باید از بیان کلیات عبور کرده و اقدامات عملی و برنامه‌ریزی‌شده‌ای در این زمینه دنبال شود.

رئیس مرکز فقهی ائمه اطهار(ع) با تأکید بر ضرورت تبیین جایگاه وقف در سیره اهل‌بیت(ع) گفت: یکی از موضوعاتی که باید بیش از گذشته برای مردم تبیین شود، جایگاه وقف در سیره پیامبر اکرم(ص) و ائمه معصومین(ع) است؛ چراکه امیرالمؤمنین(ع) و دیگر ائمه اطهار(ع) با وجود همه مشکلات و گرفتاری‌ها، بخشی از اموال خود را وقف می‌کردند و این مسئله نشان‌دهنده اهمیت این سنت در زندگی اهل‌بیت(ع) است.

وی افزود: در موقوفات امیرالمؤمنین(ع)، علاوه بر اصل وقف، نوع نیت نیز اهمیت ویژه‌ای دارد؛ به‌گونه‌ای که در برخی موارد، نیت وقف به صورت عام و گسترده تعیین شده تا افراد مختلف در شرایط گوناگون، چه در زمان صلح و چه در زمان جنگ، بتوانند از منافع آن بهره‌مند شوند.

آیت‌الله فاضل لنکرانی پیشنهاد کرد: پژوهشگران و محققان مجموعه اوقاف، سیره معصومین(ع) در زمینه وقف را به صورت دقیق بررسی کنند و مجموعه‌ای جامع از موقوفات پیامبر اکرم(ص) و ائمه اطهار(ع) از پیامبر اسلام(ص) تا امام حسن عسکری(ع) تهیه شود تا جزئیات این موقوفات و شیوه عمل معصومین(ع) برای مردم تبیین شود.

وی ادامه داد: پس از ائمه معصومین(ع) نیز علما، فقها و مراجع با تأسی از همین سیره، در زندگی خود به وقف اهتمام داشته‌اند و این بخش از سیره عملی بزرگان دین نیز باید برای جامعه بازگو شود.

رئیس مرکز فقهی ائمه اطهار(ع) در ادامه با تأکید بر ضرورت تعریف محورهای جدید برای وقف اظهار کرد: امروز باید دو محور علم و دین با جدیت بیشتری در موضوع وقف مورد توجه قرار گیرد.

وی افزود: مردم باید بدانند که می‌توانند بخشی از اموال خود را برای تحقیقات، پژوهش و نوآوری‌های علمی اختصاص دهند و این موضوع تنها به علوم دینی محدود نمی‌شود، بلکه هر علمی که برای پیشرفت و نیاز جامعه ضروری باشد، می‌تواند از ظرفیت وقف بهره‌مند شود.

آیت‌الله فاضل لنکرانی حوزه دین را دومین محور مهم وقف دانست و گفت: حوزه‌های علمیه و مراکز علمی دینی همچنان در بسیاری از زمینه‌ها نیازمند توسعه فعالیت‌های علمی و پژوهشی هستند. در حوزه‌هایی همچون فقه، کلام، اعتقادات و تفسیر قرآن، مسائل جدید و متعددی در جامعه مطرح می‌شود که نیازمند پژوهش و پاسخگویی علمی است.

وی با اشاره به فعالیت مراکز فقهی و علمی خاطرنشان کرد: روزی نیست که مسائل جدید و متعددی در حوزه فقه مطرح نشود و مراکز علمی و فقهی باید از پشتوانه مناسب برای پاسخگویی به این نیازهای جدید برخوردار باشند.

رئیس مرکز فقهی ائمه اطهار(ع) همچنین بر ضرورت تقویت فعالیت‌های علمی در حوزه اعتقادات و مقابله با جریان‌های انحرافی تأکید کرد و گفت: در گذشته با جریان‌هایی همچون بهائیت و وهابیت مواجه بودیم و امروز نیز فرقه‌ها و جریان‌های فکری جدیدی شکل گرفته‌اند که باید به صورت علمی شناسایی، بررسی و پاسخ داده شوند؛ از این رو حمایت از مراکز تخصصی در این حوزه ضرورت دارد.

وی تقویت ایمان جامعه را از دیگر اولویت‌های مهم دانست و اظهار کرد: اگر برای تقویت علم و ایمان مردم، به‌ویژه نسل جوان، خانواده‌ها، کسبه و اقشار مختلف جامعه برنامه‌ریزی شود، بسیاری از مسائل و آسیب‌های اجتماعی نیز تحت تأثیر قرار خواهد گرفت.

آیت‌الله فاضل لنکرانی با بیان اینکه دشمن در دو حوزه علم و ایمان فعالیت گسترده‌ای دارد، افزود: پدران و مادران و مجموعه‌های فرهنگی و دینی باید برای آینده نسل جدید در این دو حوزه سرمایه‌گذاری کنند و وقف می‌تواند یکی از ابزارهای مؤثر برای تحقق این هدف باشد.

وی پیشنهاد کرد مجموعه اوقاف با تهیه بروشورها و محتوای آموزشی، محورهای پیشنهادی وقف در حوزه علم و دین را برای مردم تبیین کند و این مطالب در میان اقشار مختلف جامعه از جمله بازاریان، پزشکان، تجار و صاحبان سرمایه قرار گیرد.

رئیس مرکز فقهی ائمه اطهار(ع) ادامه داد: بسیاری از افراد علاقه‌مند هستند پس از خود اثری ماندگار بر جای بگذارند، اما نمی‌دانند در چه زمینه‌ای و به چه شیوه‌ای وقف کنند. اگر نیازهای روز جامعه و موضوعات مناسب برای وقف به صورت روشن برای مردم تبیین شود، می‌توان زمینه شکل‌گیری موقوفات جدید، هدفمند و متناسب با نیازهای جامعه را فراهم کرد.

وی همچنین با اشاره به امکان وقف پول گفت: این موضوع نیز از مسائل مهمی است که باید برای مردم تبیین شود تا افرادی که ملک، زمین یا امکانات دیگری برای وقف ندارند، بتوانند با توجه به مبانی و احکام شرعی مربوط، از ظرفیت وقف پول استفاده کنند.

آیت‌الله فاضل لنکرانی با اشاره به نمونه‌ای از موقوفه خانوادگی خود افزود: در این مجموعه نیز مالی برای برگزاری مراسم عزاداری وقف شده و با قرار گرفتن آن در حساب سپرده، از منافع حاصل از آن برای برگزاری این مراسم استفاده می‌شود.

وی در بخش دیگری از سخنان خود، شفافیت عملکرد اوقاف را یکی از عوامل مهم در تقویت اعتماد عمومی دانست و تأکید کرد: اگر انتظار داریم مردم بیش از گذشته به وقف روی بیاورند، اداره اوقاف نیز باید در عملکرد خود شفافیت بیشتری داشته باشد.

رئیس مرکز فقهی ائمه اطهار(ع) پیشنهاد کرد: در پایان هر سال، گزارشی روشن از موقوفات و نحوه هزینه‌کرد عواید آنها در قالب کتابچه یا گزارشی قابل دسترس در اختیار مردم قرار گیرد و به‌طور مشخص اعلام شود هر موقوفه چه میزان درآمد داشته و این درآمد بر اساس نیت واقف در چه مواردی هزینه شده است.

وی خاطرنشان کرد: ارائه چنین گزارش‌هایی می‌تواند اعتماد عمومی را افزایش داده و مردم را نسبت به آثار واقعی وقف و نحوه اجرای دقیق نیت واقفان مطمئن کند.

آیت‌الله فاضل لنکرانی در پایان تأکید کرد: اگر فرهنگ وقف با تکیه بر سیره معصومین(ع)، توجه به نیازهای روز جامعه، حمایت از علم و دین و شفافیت در عملکرد موقوفات دنبال شود، می‌توان جایگاه واقعی این سنت ارزشمند را در جامعه احیا و زمینه گسترش موقوفات هدفمند را فراهم کرد.