دریاچه نمک قم در آستانه تبدیل شدن به کانون ریزگردهای نمکی قرار گرفته و به گفته معاون محیط زیست طبیعی قم، ورودی آب به این پهنه تقریباً به صفر رسیده است. در حالی که حقابه حداقل صد و پنجاه و چهار میلیون مترمکعبی برای حوزه آبریز دریاچه تعیین شده، از سال ۱۴۰۰ تاکنون تنها یک تا هشت میلیون مترمکعب آب از رودخانه قمرود آزادسازی شده است.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی نسیم قم، اسماعیل احمدیزاده گفت حدود ده سد، بندها و حوضچههای ذخیره آب در بالادست، مانع رسیدن جریان طبیعی رودخانهها به پاییندست میشوند و آب معمولاً تنها در زمان بارشهای شدید به سمت دریاچه میرسد. به گفته او، از سد ساوه نیز طی سالهای اخیر گزارشی از ورود حقابه به دریاچه ثبت نشده است.
وی همچنین حفر یک کانال پانزده کیلومتری در دو تا سه سال گذشته را از عوامل تشدیدکننده وضعیت دریاچه دانست و گفت این کانال با شکستن پوسته نمکی و دسترسی آب زیرسطحی به تابش مستقیم خورشید، میزان تبخیر را افزایش داده و در شکلگیری ریزگردهای نمکی مؤثر بوده است.
احمدیزاده هشدار داد در صورت ادامه کاهش آب، پیوستگی پوسته نمکی از بین میرود و با وزش باد، کانونهای گردوغبار فعال میشوند. بر اساس نقشههای ترابرد هواشناسی، این ریزگردها میتوانند استانهای قم، تهران و اصفهان و مناطق دیگری از جمله کاشان و حتی تبریز را تحت تأثیر قرار دهند. کاهش آب همچنین خطر فرونشست زمین و آسیب به زیرساختهایی مانند جادهها و فرودگاهها را افزایش میدهد.
وی گفت طرح جامع مدیریت دریاچه نمک در سال هزار و چهارصد و دو در ستاد ملی هماهنگی و مدیریت تالابها تصویب شده و سه محور جلوگیری از خشکشدن دریاچه و ایجاد کانون گردوغبار، کاهش آلودگی و حفاظت و بهرهبرداری پایدار را دنبال میکند. با این حال، هنوز طرح جامع زیستبومی حوزه آبریز دریاچه نمک تدوین نشده و رقم مشخصی نیز برای اعتبارات اجرای طرح اعلام نشده است.
معاون محیط زیست قم تأکید کرد دریاچه نمک هنوز در مرحله پیشگیری قرار دارد و برای نجات آن، برخلاف دریاچه ارومیه، به اعتبارات و ساختارهای گسترده نیاز نیست. تکمیل طرح تعیین نیاز آبی تالابها، تخصیص عملی حقابه از سوی وزارت نیرو، مدیریت فعالیتهای معدنی و جلوگیری از تخریب پوسته نمکی از مهمترین اقدامات فوری برای جلوگیری از تشدید بحران عنوان شده است.
