امام شهید استاد دریافت معارف ناب از قرآن بودند

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی نسیم قم، آیت الله سیدیدالله یزدان‌پناه استاد فلسفه و عرفان اسلامی در یادداشت شفاهی زیر به بررسی سیره قرآنی امام شهید امت پرداخته است:

مهم‌ترین منبع فکری امام شهید (ره)، قرآن بود. در اوایل انقلاب که بنده در حزب جمهوری اسلامی آمل بودم، گاهی اوقات ایشان را می‌دیدم. انس ایشان با قرآن خیلی قابل توجه بود. کوچک‌ترین فرصتی که به دست می‌آوردند، قرآن جیبی‌شان را باز می‌کردند و به تدبر در قرآن می‌پرداختند.

ما کم عالمی نداریم که با قرآن مأنوس هستند، اما آن‌ها برداشت‌های مختلفی از قرآن دارند. ظاهراً این به دلیل پایگاه‌های مختلف فکری است که باعث فهم‌های متفاوت از قرآن می‌شود. معتقدم بسیاری از اندیشمندانی که به قرآن رجوع می‌کنند، عملاً در کار فهم قرآن، نظر خود را به قرآن تحمیل می‌کنند. این تحمیل در کار امام شهید (ره)، وجود نداشت. ایشان عمیق‌ترین معارف اسلامی را با حفظ ظواهر قرآنی استخراج می‌کردند.

ایشان قرآن را در زمینه اصلی خود که بستر اجتماعی است می‌فهمیدند و به دلیل انس بالایی که با کتاب الهی از جوانی داشتند، به عمق معارف قرآن دست پیدا کرده بودند. بنده بحثی را در جلسات شرح تفسیر المیزان داشته‌ام و نشان داده‌ام که نزول قرآن در تمامی مقاطع و مراحل مختلف آن، ناظر به اجتماع و ساخت یک جامعه ایمانی است. رهبر شهید، مسائل را با قرآن «تقویم» می‌کردند.

«تقویم» یعنی مثلاً بنده در مورد اخترفیزیک یک چیزی شنیده‌ام، بعد می‌بینم آیا قرآن این را گفته است یا نه؛ مثلاً قرآن توضیح می‌دهد اخترفیزیک این است یا نه، غیر آن است. این‌جا من دارم «تقویم» می‌کنم. یکی از چیزهایی که خیلی به نظر من جدی است، همین است. چون ما شریعت را هستی‌شناسی قدسی می‌دانیم که هیچ خطایی در آن نیست، لذا هر چیزی را با محک دین می‌فهمیم.

به نظرم برای اینکه آن تصاویر مبهمی که بعضی اوقات در شناخت دین برایمان ایجاد می‌شود وضوح پیدا کند، این مبانی، این رجوع به قرآن خیلی نقش دارد. اصلاً هرکسی هرچه بیشتر از این حرف‌ها می‌شنود، چشم و گوشش بیشتر باز می‌شود و پی می‌برد قرآن چه کار می‌کند. من مثالی عرض می‌کنم؛ یک حقوقدان آن‌قدر چشم و گوشش باز است که وقتی هر متن حقوقی را می‌بیند، می‌تواند بگوید که این متن حقوقی دارد چه کاری می‌کند، چون او کارهای زیادی در این زمینه انجام داده که می‌تواند این متن را بهتر بفهمد. من هم آن متن را می‌خوانم، من هم مباحث حقوقی بلدم، ولی هیچ‌وقت به پای آن حقوقدان نمی‌رسم، البته خود فهم از متون دینی هم ضوابطی دارد که باید آن را رعایت کرد تا دچار تفسیر به رأی نشویم.

امام شهید می‌گفتند من جزو مجموعه شاگردان علامه طباطبایی بودم. خود ایشان چند بار گفتند که من از بحث‌های المیزان خیلی استفاده کردم، از بحث‌های اجتماعی‌اش استفاده کردم. اساساً ایشان در طرح انقلاب اسلامی، حکمت متعالیه را به عنوان یک پایگاه معرفتی جدی مطرح می‌کنند.

منبع خبر: خبرگزاری تسنیم