نشست بررسی شخصیت و اندیشه تفسیری آیت‌الله شهید سید مصطفی خمینی سه شنبه شب در مجتمع فرهنگی هنری یادگار امام(ره) قم برگزار شد.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی نسیم قم به نقل از ایرنا، رئیس بنیاد بین‌المللی علوم وحیانی اسرا در این نشست با بیان اینکه ابعاد علمی و تفسیری آیت‌الله شهید سید مصطفی خمینی همچنان نیازمند بررسی است، بازشناسی اندیشه‌های قرآنی و نقش آن عالم مجاهد در انتقال دیدگاه‌های امام راحل را ضروری دانست.
حجت‌الاسلام‌والمسلمین مرتضی جوادی آملی اظهار کرد: آثار منتشرشده از این شهید تنها بخشی از شخصیت علمی و فکری او را نشان می‌دهد و برای شناخت جایگاه وی باید ابعاد مختلف زندگی و فعالیت‌هایش بررسی شود.
وی افزود: شخصیت شهید مصطفی خمینی را باید از جنبه‌های مختلف، از جمله ویژگی‌های شخصیتی، فعالیت‌های علمی و مبانی فکری، بررسی کرد و در این میان، آثار او در حوزه تفسیر قرآن اهمیت ویژه‌ای دارد.
حضرت امام راحل به ظرفیت فقه امامیه برای اداره جامعه باور داشت
جوادی آملی با اشاره به دیدگاه‌های حضرت امام پس از رحلت آیت‌الله بروجردی(ره) گفت: امام خمینی به ظرفیت اسلام و فقه امامیه برای مقابله با استبداد و استکبار و اداره جامعه باور داشت؛ دیدگاهی که در آن زمان در همه محافل حوزوی قم و نجف فراگیر نبود.
وی با اشاره به آغاز نهضت اسلامی در سال ۱۳۴۲، به نقش شهید مصطفی خمینی در شناخت و انتقال اندیشه‌های امام پرداخت و افزود: بررسی شخصیت علمی و فکری این شهید، بدون توجه به ارتباط او با اندیشه‌های امام خمینی، کامل نخواهد بود.
رئیس بنیاد اسرا با اشاره به پیشینه مباحث ولایت فقیه در آثار عالمان شیعه، از شیخ طوسی تا امام(ره)، یادآور شد: شهید مصطفی خمینی در دوره ۱۲ ساله حضور خود در نجف در زمینه‌های مختلفی از جمله فقه، اصول، حکمت، فلسفه، عرفان و تفسیر فعالیت داشت.
وی گردآوری خاطره‌ها، اسناد و مدارک مربوط به زندگی و فعالیت‌های شهید مصطفی خمینی را ضروری دانست و بررسی ارتباط میان دانش نظری، فعالیت‌های عملی و مواضع اجتماعی و سیاسی او را از موضوع‌های مهم در شناخت این شهید عنوان کرد.
ضرورت مقایسه تفاسیر علامه طباطبایی و شهید مصطفی خمینی
جوادی آملی با اشاره به جایگاه علامه طباطبایی در مطالعه‌های قرآنی گفت: در بررسی آثار تفسیری علامه باید به توجهش به جریان‌های فکری و فلسفی، مسائل انسانی، علوم بشری و تفاسیر اهل سنت نیز پرداخت.
وی بررسی تطبیقی آثار تفسیری علامه طباطبایی و شهید مصطفی خمینی را ضروری دانست و افزود: این مقایسه می‌تواند به شناخت رویکردها و مبانی تفسیری این دو شخصیت علمی کمک کند.
جوادی آملی با اشاره به اهمیت آمادگی علمی و معنوی در فهم قرآن تصریح کرد: مفسر باید با شناخت و خضوع در برابر قرآن به سراغ آیه‌ها برود و صرف نوشتن تفسیر برای شناخت جایگاه علمی او کافی نیست.
دست‌نوشته‌های شهید مصطفی خمینی باید ساماندهی شود
رئیس موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره) در قم نیز در این نشست، با اشاره به آثار علمی شهید مصطفی خمینی گفت: بخشی از دست‌نوشته‌های این شهید همچنان نیازمند شناسایی و ساماندهی است و این موسسه برای بررسی و انتشار آثار او تلاش می‌کند.
حجت‌الاسلام‌والمسلمین عباس کمساری با اشاره به تنوع موضوعی آثار این شهید بیان کرد: بخشی از نوشته‌های او به مباحث فقهی، از جمله نماز، نماز جمعه، نماز عیدین و نماز مسافر اختصاص دارد. همچنین تقریراتی در علم اصول، از جمله مباحث مربوط به خبر واحد، و نوشته‌هایی درباره قواعد فقهی مانند قاعده تجاوز و اصالت صحت از او باقی مانده است.
وی با اشاره به تقریرات درس طهارت آیت‌الله سید محمد محقق داماد و حاشیه‌نویسی بر برخی آثار فقهی افزود: نوشته‌هایی درباره تاریخ اسلام، علم رجال و مباحث فلسفی و عقلی نیز در میان آثار باقی‌مانده از شهید مصطفی خمینی وجود دارد.
وی با ذکر این نکته که بخشی از نوشته‌های تاریخی این شهید به زبان فارسی است، گفت: برخی از دست‌نوشته‌ها کامل نیستند و بخشی از آثار نیز هنوز شناسایی نشده‌اند.
کمساری با اشاره به انتشار بخشی از آثار شهید مصطفی خمینی در سال ۱۳۷۶ ابراز امیدواری کرد: روند شناسایی و ساماندهی نوشته‌های باقی‌مانده ادامه یابد و آثار بیشتری از این شهید در دسترس پژوهشگران قرار گیرد.
این نشست به مناسبت چهل‌ونهمین سالگرد شهادت آیت‌الله سید مصطفی خمینی و با حضور علما، فضلا و شخصیت‌هایی از جمله آیت‌الله محمدجواد فاضللنکرانی، رئیس مرکز فقهی ائمه اطهار(ع)، حجت‌الاسلام‌والمسلمین سید حسن خمینی، تولیت حرم مطهر حضرت امام، و جمعی از مسوولان استانی برگزار شد.
آیت‌الله سید مصطفی خمینی، فرزند ارشد امام خمینی(ره)، ۲۱ آذر ۱۳۰۹ در قم متولد شد، وی که از عالمان و مبارزان نهضت اسلامی و فعالان عرصه فقه، اصول و تفسیر بود، اول آبان ۱۳۵۶ در نجف به شهادت رسید.
