مدیرعامل سازمان بهسازی اطراف حرم حضرت معصومه(س) از پیشنهاد محدودیت تردد خودروها در هسته مرکزی قم خبر داد.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی نسیم قم، علیرضا خاکی، مدیرعامل سازمان بهسازی، نوسازی و زیباسازی اطراف حرم مطهر با اشاره به مطالعات طرح جامع هسته مرکزی قم، اظهار کرد: این محدوده با وسعت حدود ۲۹۲ هکتار، تنها ۲.۳ درصد از مساحت شهر را شامل می‌شود، اما بخش قابل‌توجهی از فعالیت‌های مذهبی، تاریخی، فرهنگی و تجاری قم در آن متمرکز است؛ موضوعی که با توجه به حضور گسترده زائران و شهروندان، ضرورت بازنگری در شیوه دسترسی و مدیریت تردد را افزایش می‌دهد.
وی افزود: بر اساس بررسی‌های کالبدی انجام‌شده در فرایند تدوین طرح جامع، حدود ۱۳۰ هکتار از هسته مرکزی در محدوده بافت تاریخی و حدود ۲۳۴ هکتار در پهنه بافت فرسوده قرار دارد. عرض کم گذرها، پیچ‌وخم معابر، تراکم ساختمان‌ها و محدودیت فضاهای باز در بخش‌هایی از این محدوده، ظرفیت پذیرش حجم بالای خودروهای شخصی را کاهش داده است.
مدیرعامل سازمان بهسازی، نوسازی و زیباسازی اطراف حرم مطهر با اشاره به پیامدهای تداوم الگوی فعلی تردد گفت: مطالعات طرح جامع نشان می‌دهد که ادامه این روند، علاوه بر ایجاد گره‌های ترافیکی در محورهایی همچون میدان شهدا، خیابان ارم و سه‌راه چهارمردان، موجب کاهش ایمنی عابران پیاده، افزایش آلودگی هوا و صدا و دشوارتر شدن ارائه خدمات شهری و امدادرسانی در بافت متراکم مرکزی می‌شود.
خاکی تصریح کرد: محدودسازی ورود خودروهای شخصی به این محدوده، تصمیمی صرفاً ترافیکی نیست، بلکه بر اساس مطالعات مربوط به ظرفیت کالبدی بافت تاریخی و با هدف ایجاد تعادل میان نیازهای دسترسی شهروندان و زائران و ضرورت حفاظت از هویت شهری پیشنهاد شده است.
وی با بیان اینکه رویکرد اصلی طرح جامع، تغییر الگوی دسترسی از خودرومحوری به حمل‌ونقل عمومی و پیاده‌محوری است، افزود: در سناریوهای پیشنهادی، پارکینگ‌های اصلی در پیرامون هسته مرکزی پیش‌بینی می‌شوند تا خودروهای شخصی پیش از ورود به معابر متراکم تاریخی متوقف شوند و ادامه مسیر با استفاده از حمل‌ونقل عمومی سبک، شاتل‌های برقی یا به‌صورت پیاده انجام گیرد.
مدیرعامل سازمان بهسازی، نوسازی و زیباسازی اطراف حرم مطهر ادامه داد: در الگوی پیشنهادی، برای گروه‌های مختلف استفاده‌کننده از هسته مرکزی، شیوه‌های دسترسی متناسب در نظر گرفته شده است؛ به‌گونه‌ای که ساکنان و مراجعه‌کنندگان بتوانند از پارکینگ‌های پیرامونی و خدمات حمل‌ونقل محلی استفاده کنند و زائران و مسافران برون‌شهری نیز از طریق اتصال پایانه‌های حمل‌ونقل عمومی، ایستگاه راه‌آهن و در آینده سایر زیرساخت‌های حمل‌ونقل به شبکه دسترسی هسته مرکزی هدایت شوند.
خاکی با اشاره به ظرفیت مترو برای جابه‌جایی مسافران به محدوده پیرامونی حرم مطهر گفت: استفاده از مترو در کنار ناوگان حمل‌ونقل عمومی سبک، از دیگر پیشنهادهای مطالعات طرح جامع است. در این چارچوب، شاتل‌های برقی، ون‌های سبک و تاکسی‌های محلی می‌توانند جابه‌جایی مسافران در مسیرهای داخلی را بر عهده بگیرند و بخش پایانی سفر نیز از طریق مسیرهای ایمن پیاده انجام شود.
وی تأکید کرد: پیاده‌محوری در هسته مرکزی به معنای حذف دسترسی شهروندان نیست، بلکه هدف، مدیریت نوع وسیله نقلیه و نحوه ورود به بافت است. از این رو، دسترسی مناسب ساکنان، سالمندان، افراد دارای معلولیت، خودروهای امدادی و خدمات ضروری باید در طراحی و اجرای نظام جدید دسترسی مورد توجه قرار گیرد.
مدیرعامل سازمان بهسازی، نوسازی و زیباسازی اطراف حرم مطهر با اشاره به اهمیت فعالیت‌های اقتصادی در محدوده مرکزی قم اظهار کرد: هسته مرکزی تنها یک مقصد زیارتی نیست، بلکه بازار تاریخی، واحدهای تجاری، مراکز خدماتی و فعالیت‌های روزمره شهروندان نیز در آن جریان دارد؛ بنابراین، موفقیت الگوی پیشنهادی مستلزم حفظ دسترسی به این فعالیت‌ها و کمک به ارتقای کیفیت حضور مردم و رونق فعالیت‌های شهری است.
خاکی با بیان اینکه افزایش ظرفیت ورود خودرو به بافت‌های تاریخی لزوماً به معنای بهبود دسترسی نیست، افزود: در معابری که از نظر عرض، هندسه و ظرفیت محدودیت دارند، افزایش تردد می‌تواند به تشدید تراکم، کاهش سرعت حرکت و افزایش زمان سفر منجر شود. به همین دلیل، مدیریت تقاضای سفر و انتقال بخشی از جابه‌جایی‌ها به حمل‌ونقل عمومی در طرح جامع به‌عنوان راهکاری برای استفاده کارآمدتر از ظرفیت محدود شبکه معابر پیشنهاد شده است.
وی توسعه و ساماندهی پارکینگ‌های پیرامونی، ایجاد شبکه حمل‌ونقل عمومی منظم، طراحی مسیرهای ایمن پیاده و مناسب‌سازی دسترسی‌ها را از پیش‌نیازهای اجرای این رویکرد دانست و تأکید کرد: اعمال محدودیت تردد بدون تأمین گزینه‌های جایگزین مناسب، به‌تنهایی نمی‌تواند اهداف مورد انتظار را محقق کند.
مدیرعامل سازمان بهسازی، نوسازی و زیباسازی اطراف حرم مطهر در پایان خاطرنشان کرد: مطالعات طرح جامع هسته مرکزی قم بر حرکت تدریجی به سمت الگویی تأکید دارد که در آن اولویت با انسان، ایمنی عابران پیاده، کیفیت محیط شهری و صیانت از بافت تاریخی باشد.
منبع خبر: خبرگزاری تسنیم
