«شکر عملی»؛ حلقه پیوند میدان و معنویت در منظومه فکری ولایت
«شکر عملی»؛ حلقه پیوند میدان و معنویت در منظومه فکری ولایت
حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر عبدالله محمدی در یادداشتی با تبیین پیوند فکری میان امام خمینی(ره)، رهبر شهید انقلاب و رهبر معظم انقلاب، تأکید کرد: در منظومه فکری ولایت، پیروزی حقیقی تنها در میدان نظامی معنا نمی‌یابد، بلکه مقصد نهایی، تقویت روح توحید، عبودیت و شکر عملی در جامعه اسلامی است.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی نسیم قم، از نعمت‌های مهم خداوند بر ملت مسلمان این قرن، که شایسته والاترین شکرانه‌هاست، نگاه تکاملی بین سه ولی فقیه است. قواعد اصلی تفکر انقلاب اسلامی در اندیشه امام خمینی(ره) بیان شد و در منظومه فکری رهبر شهید شرح و بسط یافت. نگاه رهبر عزیز نیز تکامل و تفصیل رهبران قبلی است.

استعاره انسان ۲۵۰ ساله در امامت را می‌توان در امام خمینی(ره)، خمینی خراسان و خامنه‌ای جوان مشاهده کرد. اتکاء دقیق بر آیات و روایات، نگرش راهبردی و نگاه امیدوارانه از مهم‌ترین خصائص مشترک ایشان است.

در پیام دهم اردیبهشت ماه نیز جلوه‌های این هم‌آهنگی دیده می‌شود که به دلیل طولانی شدن فقط به یکی از آنها اشاره می‌شود:

شکر عملی

شکر در پیروزی به همان اندازه صبر در شکست مهم اما دشوارتر است. توجه یافتن به مبدأ الهی و ظفر را به حساب تجهیزات و ابتکار عمل خود نگذاشتن، تفاوت اصلی جبهه حق و باطل است. مومنان با وجود تلاش‌های عقلایی، اتکاء به سلاح‌ها را شرک می‌دانند و هر نعمتی را از جانب پروردگار می‌دانند: «ما بنا من نعمه فمنک»

اگر این پیروزی‌ها قرین با وظیفه شکر نباشند، نه فقط نعمت را از کف ستانده می‌شود، بلکه عذاب الهی را به دنبال خواهد داشت. «وَلَئِنْ کَفَرْتُمْ إِنَّ عَذَابِی لَشَدِیدٌ» (ابراهیم:۷)

موطن اصلی نبرد حق و باطل، جانهای انسان‌هاست. جنگ نظامی نیز با هدف از بین بردن طاغوت‌هاست که مانع اصلی ایمان و باور قلبی انسان‌ها هستند. شیطان کینه خروج از بهشت را در حملات نامرئی خود طراحی کرد و نتیجه آن چهار حمله را در یک کلمه آرزو کرد: «ناسپاسی» «ثُمَّ لَآتِیَنَّهُمْ مِنْ بَیْنِ أَیْدِیهِمْ وَمِنْ خَلْفِهِمْ وَعَنْ أَیْمَانِهِمْ وَعَنْ شَمَائِلِهِمْ  وَلَا تَجِدُ أَکْثَرَهُمْ شَاکِرِینَ»(اعراف:۱۷)بنابراین تحقق پیروزی بدون پیوست شکر، با هدف انبیا فاصله دارد.

رهبر معظم انقلاب در پیام‌های مختلف خود توجه به مبدأ را به عموم مردم متذکر شده و در هر کدام بر شکر عملی تأکید کردند.

در پیام نوروزی، انسجام مردمی را شایسته شکر عملی دانستند: یکی از قواعد تخلف‌ناپذیر این است که هرگاه نعمتی مورد شکر قرار گیرد، به تناسب مقدار شکر، ریشه‌اش استوارتر شده یا ارتقاء می‌یابد و عنایات بیشتری روانه فرد شاکر میگردد. در اثر وحدت عجیب ایجادشده بین هموطنان، در دشمن شکستگی بوجود آمده. با شکر عملی این نعمت، انسجام بیشتر و پولادین‌تر شده و دشمنان خوار و خفیف‌تر خواهندشد. این را باید نعمتی خاص از ناحیه حضرت حق جلّ‌ و علا دانست و بسیار بر آن با زبان و در دل و هم در مقام عمل، شکر بجا آورد… آنچه فعلاً در مقام اقدام به شکر عملی لازم است، این است که ما این نعمت عظمی را صرفاً رحمتی از ناحیه حضرت حق جلّ و علا بدانیم و تا حد ممکن از آن خوب استفاده کنیم. اینطور حتماً این انسجام بیشتر و پولادین‌تر شده و دشمنانتان خوار و خفیفتر خواهند شد. (۳/۱/۱۴۰۵)

در پیام اربعین رهبر شهید شکر عملی را ناظر به پیروزی قاطع مردم، قدرت یافتن جمهوری اسلامی و سقوط استکبار در سراشیبی ضعف نشان دادند: «این نعمت هم مانند هر نعمت دیگری باید مورد شکر قرار گیرد تا بقا و رشد داشته باشد که “لَئن شَکَرتُم لَأزیدَنَّکُم”. شکر عملی این نعمت، تلاش بی‌وقفه برای رسیدن به ایران قوی است.(۲۰/۱/۱۴۰۵)

در پیام به مناسبت روز خلیج فارس نیز از شکر عملی نسبت به این نعمت الهی سخن گفتند: ایران اسلامی با شکر عملی نعمت اعمال مدیریت بر تنگه هرمز، منطقه خلیج فارس را ایمن خواهدکرد و بساط سوءاستفاده‌های دشمن را از این آبراه برخواهد چید.(۱۰/۲/۱۴۰۵)

نتیجه

ایشان نیز همانند رهبر شهید در حال گفتمان‌سازی برای عموم مردم هستند و عمیق‌ترین مفاهیم را به زبان ساده منتقل می‌کنند. روح کلی این بیانات آن است که جنگ نظامی مقصود نهایی ما نیست، مقصد اصلی تقویت روحیه توحید و عبودیت است.

جنگ، مرکب حرکت انسان است نه مقصد؛ همانگونه که امیرالمومنین(ع) در بحبوحه جمل و در صفین و اردوگاه نخیله، عمیق‌ترین معارف توحیدی را بیان کردند. جنگ نظامی باید با رشد معرفتی و معنوی همراه باشد.

یادداشت از: حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر عبدالله محمدی، عضو هیئت علمی موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران