به گزارش پایگاه اطلاع رسانی نسیم قم، مریم فتحی پناه: در روزگاری که هجمه‌های فرهنگی بی‌وقفه، مرزهای سبک زندگی، باورها و الگوهای تربیتی جامعه ایرانی را نشانه رفته‌اند، بازگشت به هویت ایرانی-اسلامی و ترویج فرهنگ اصیل آن، ضرورتی انکارناپذیر برای حفظ ریشه‌ها و تقویت سرمایه اجتماعی به شمار می‌رود. امری که به گفته کارشناسان فرهنگی شهری، باید در تمامی لایه‌های زندگی شهری از آموزش گرفته تا معماری، رسانه و آیین‌های اجتماعی جاری شود.
گسست فرهنگی، تهدیدی آرام اما ریشه‌بر
دکتر مصطفی ملایی، رئیس کمیسیون فرهنگی اجتماعی شورای شهر قم میگوید: «امروز با نوعی گسست نرم در لایه‌های هویتی مواجهیم؛ بخشی از جامعه به تدریج در حال دور شدن از زیست‌بوم فرهنگی خود است، نه از سر دشمنی، بلکه به واسطه عدم تبیین درست ارزش‌ها و ضعف در الگوسازی ما.
او معتقد است که مقابله با این روند نه با شعار، بلکه با تزریق آرام و هوشمندانه مؤلفه‌های فرهنگی ایرانی اسلامی در بستر شهر ممکن است؛ از طراحی مبلمان شهری گرفته تا محتواهای رسانه‌ای، برنامه‌های مدارس و حتی شکل‌گیری الگوهای رفتاری در فضاهای عمومی.
سبک زندگی ایرانی اسلامی؛ راهکار یا آرمان دور؟
خانم زهرا سادات حسینی فعال فرهنگی در مساجد منطقه پردیسان تاکید می‌کند: «اگر سبک زندگی اسلامی ایرانی را در سطوح خرد، مثل تغذیه، پوشش، آداب گفت‌وگو، و حتی وقت‌گذرانی‌های روزمره وارد کنیم، خواهیم دید که بسیاری از آسیب‌های اجتماعی و بحران‌های هویتی کاهش می‌یابد.
او می‌افزاید: نباید توقع داشته باشیم نسل نوجوان با دیدن چند پوستر یا شعار کلیشه‌ای، خود را به این فرهنگ گره بزند؛ باید این هویت را زندگی کند و آن را در اطراف خود ببیند.
نقش شهر؛ از هویت‌زدایی تا هویت‌سازی
شهر، بی‌تردید یکی از اصلی‌ترین بسترهای شکل‌گیری هویت فردی و اجتماعی است. به باور دکتر ملایی، آن‌چه در سال‌های اخیر در برخی پروژههای شهری مغفول مانده، نگاه هویت‌ساز به شهر بوده است. طرح‌های معماری وارداتی، بی‌توجهی به عناصر بومی در طراحی فضاهای عمومی، و حتی سلیقه‌زدگی در مناسبت‌های فرهنگی، موجب فاصله‌گیری تدریجی شهروندان از هویت ملی و دینی خود شده است.
وی با تاکید بر تدوین پیوست فرهنگی و اجرای آن میگوید: باید همه پروژههای عمرانی با پیوست فرهنگی اجرا شود تا هویت انقلابی شهر حفظ و تقویت شود.
در همین راستا، مهندس شریفی، طراح شهری، پیشنهاد می‌دهد: «باید در طراحی میدان‌ها، تابلوها، رنگ‌ها و نمادهای شهری، حکمت ایرانی و روح معنوی اسلامی را به‌کار گرفت؛ نه فقط برای زیبایی، بلکه برای پیوند ذهنی و عاطفی مردم با هویتشان.
رسانه و آموزش؛ دو بال تمدن‌سازی
کارشناسان متفق‌القول‌اند که بدون حضور فعال رسانه‌ها و نظام آموزشی در ترویج مؤلفه‌های فرهنگ اصیل، هیچ حرکت فرهنگی پایداری در شهر شکل نمی‌گیرد. رسانه‌ها باید از سطح مصرف‌گرایی فرهنگی و ترویج الگوهای بیگانه عبور کنند و الگوهای موفق و جذاب بومی را معرفی کنند؛ از خانواده‌های موفق تا کارآفرینان اخلاق‌محور.
همچنین، مدارس باید فراتر از متون درسی، محلی برای تربیت شهروندانی مؤمن، اهل تأمل، اهل خانواده، و متعهد به جامعه باشند؛ این امر بدون بازنگری در محتوا، روش تدریس و فضای مدرسه ممکن نیست.
آغاز از جزئیات
فرهنگ اصیل ایرانی اسلامی، مجموعه‌ای از ارزش‌های ناب است که اگر درست تبیین و با ظرافت اجرا شود، می‌تواند نه‌تنها جامعه‌ای سالم و پویا بسازد، بلکه در برابر تهاجم فرهنگی بی‌امان غرب، سدی معرفتی و رفتاری ایجاد کند.
ترویج این فرهنگ نباید صرفاً در قالب مناسبت‌ها و شعارها باقی بماند؛ باید در طراحی فضاهای شهری، رسانه‌ها، نظام آموزشی، و سبک زندگی روزمره، جاری و زنده شود. این بازگشت به هویت، نه بازگشت به گذشته، بلکه حرکتی آینده‌نگر و تمدن‌ساز است.
انتهای پیام/
