راز ماندگاری و جذابیت امام شهید، تقوا، فراغت از دنیا و مجاهدت بود

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی نسیم قم، حجت‌الاسلام‌والمسلمین حمید شهریاری، دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی، ظهر امروز در بخش علمی چهلمین کنفرانس بین‌المللی وحدت اسلامی با موضوع وحدت اسلامی در اندیشه امام شهید آیت‌الله العظمی امام خامنه‌ای که در مرکز مطالعات تقریبی قم برگزار شد، در سخنانی به تحلیل راز زیبایی و جذابیت شخصیت امام شهید پرداخته است.

وی در آغاز سخنان خود با اشاره به جمله معروف حضرت زینب(س) در پاسخ به ابن‌زیاد که ما رأیت الا جمیلا، به بررسی تفاسیر مختلف از این جمله پرداخت و اظهار داشت: این جمله همیشه سؤالی در ذهن بسیاری ایجاد کرده که این کجای عاشورا زیباست و چرا این حرکت زشت به صفت جمال متصف شده است. برخی گفته‌اند این جمال اشاره به قضا و قدر الهی دارد، چون صنعت الهی و خلقت الهی همه زیباست. این نگاه عرفانی نکته درستی است، اما تفسیر مناسبی برای این جمله نیست؛ چون علما بلاغت گفته‌اند هر سخن جایی و هر نکته مقامی دارد.

شهریاری با اشاره به تفسیر دیگری که اهداف امام حسین(ع) و سقوط بنی‌امیه را مصداق این زیبایی می‌داند، تصریح کرد: این حرف درست است، اما اینکه تفسیر این جمله باشد، به نظر من نمی‌رسد. مقدمتاً برای اینکه نگاه خودم را به این جمله عرض کنم، باید به فلسفه ارزش‌ها و معنای زندگی اشاره کنم.

دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی در تبیین مقدمه فلسفی بحث خود گفت: معنای زندگی مبحث بسیار مهمی در فلسفه اخلاق است. در میان متفکران اخلاق غربی، برخی معنای زندگی را هیچ می‌دانند و برخی تفسیرهای مادی مانند کسب قدرت یا ثروت ارائه می‌دهند. اما ما در اخلاق فلسفی خود چهار فضیلت حکمت، شجاعت، عدالت و عفت داریم که اگر حیات فردی و جمعی ما بر محور این چهار فضیلت باشد، زندگی معنا پیدا می‌کند.

وی با ذکر مثالی تأمل‌برانگیز افزود: ما معمولاً پدربزرگ‌مان را به یاد داریم، اما اسم پدرِ پدربزرگ را غالباً نمی‌دانیم. نسلی می‌آید که اسم شما را بلد نیست و حتی جای قبر شما را نمی‌داند. در این گستره زمانی و مکانیِ بی‌کران، با میلیاردها انسانی که بوده‌اند و خواهند بود، من و شما چه معنایی داریم؟ فرصتی که به ما داده شده بسیار اندک و ناچیز است. روزی اسیر خاک می‌شویم و تنها چیزی که باقی می‌ماند، باقیات صالحات است.

شهریاری با پیوند این مقدمه به جمله حضرت زینب(س) تصریح کرد: من فکر می‌کنم جذابیت و زیبایی، ماندگاری است. آنچه باعث جذابیت شخصیت و جمال معنادار زندگی می‌شود، ماندگاری و تأثیرگذاری است. شخصیتی که ماندگار می‌شود، خواه شیعه و خواه سنی، با سابقه و حضور در صحنه حیات، جذاب می‌شود و به تبع آن، زندگی‌اش معنا پیدا می‌کند.

وی با اشاره به شخصیت امام شهید اظهار داشت: چرا امام شهید ما جذاب بود؟ چرا میلیون‌ها نفر در تهران، قم، مشهد، نجف و کربلا در تشییع جنازه او شرکت کردند؟ یکی از سرداران می‌گفت اگر در نیویورک و لندن هم تشییع شدنی بود، باز هم میلیون‌ها نفر می‌آمدند. راز این جذابیت را باید در ویژگی‌های شخصیتی ایشان جستجو کرد.

دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی نخستین ویژگی امام شهید را فراغت ایشان از مقام دنیا دانست و گفت: در فیلم انتصاب رهبری، وقتی به ایشان اعلام می‌شود که اعضای مجلس خبرگان شما را انتخاب کرده‌اند، در صورت ایشان نگاه کنید؛ غیر از اعتراض چیزی دیده نمی‌شود. ایشان برای خود وزنی قائل نبود و از اینکه مورد انتخاب قرار گرفته ناراحت می‌شد. رهبرانی داشتیم که زاهد بودند، اما ما این‌طور نیستیم؛ چون دنبال مقام و دنیا هستیم، اسم‌مان محو می‌شود و فراموش می‌شویم.

وی دومین ویژگی را مجاهدت مستمر امام شهید خواند و خاطرنشان کرد: ایشان قبل از انقلاب در ایرانشهر تبعید بود و بعد از انقلاب واقعاً مجاهد در میدان بود؛ در لیست ترور بود، ترور شد و جانباز شد. اگر چند روز قبل از حادثه هفت تیر مجروح نشده بود، در لیست شهدای هفت تیر بود. چرا در هفت تیر شهید نشد؟ چون چند روز قبلش در مسجد ابوذر مجروح شده بود و در بیمارستان بستری بود. چنین شخصیتی سرباز در میدان بود.

شهریاری سومین ویژگی را عمق شناخت ایشان از تاریخ معاصر و توانایی پیش‌بینی آینده دانست و تصریح کرد: ایشان عالمی بود که تاریخ معاصر را به اندازه‌ای دقیق می‌شناخت که می‌توانست آینده را پیش‌بینی کند؛ از جمله اینکه نمی‌شود با آمریکا گفتگو کرد. از مصدق تا زمان خود ایشان خیلی‌ها می‌گفتند می‌شود گفتگو کرد، اما ایشان می‌گفت نمی‌شود. بعد در مقطعی تعبیر «نرمش قهرمانانه» را به کار برد، اما در نهایت باز هم تجربه نشان داد که نمی‌شود. این نگاه از عمق شناخت راهبردی تاریخ معاصر حاصل شده بود.

وی با اشاره به تأکید امام شهید بر نوآوری علمی گفت: یک بار خدمت ایشان رسیدیم و معجم الفاظ تولید کرده بودیم. ایشان نگاه کردند و گفتند این حرف‌های دیگران است؛ خودتان فکر کنید و چیزی به آن اضافه کنید. ایشان در حوزه وحدت اسلامی واقعاً نظریه‌پرداز بود؛ در حوزه امت اسلامی، اتحادیه کشورهای اسلامی و تمدن اسلامی نظریه‌پردازی کرد که مجموعه آن در کتابچه سبزی که مجمع منتشر کرده، در قالب یک هرم عرضه شده است.

دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی در ادامه به ویژگی ممتاز دیگری از شخصیت امام شهید اشاره کرد و گفت: من آدم‌های متعددی می‌شناسم که نسبت به ایشان ارادت نداشتند، بلکه ارادت خلاف داشتند، اما وقتی با ایشان جلسه می‌گذاشتند، سر یک سفره غذا می‌خوردند. که حتی برخی شخصیت های علمی، صریحاً می‌گفتند ایشان را قبول نداریم، اما از محبت ایشان متأثر شده بودند. ما خودمان اگر کسی علیه ما حرفی بزند، دیگر جواب سلامش را هم نمی‌دهیم، اما ایشان به همان کسی که علنی علیه‌اش حرف زده بود محبت می‌کرد. این ویژگی‌هایی است که شخصیت را جذاب، جمیل و زیبا می‌کند.

شهریاری با مقایسه امام شهید با حُکام جهان اسلام تصریح کرد: ما همیشه افطاری‌های ایشان را دیده‌ایم. حُکام الان این‌طوری غذا می‌خورند؟ کدام‌یک از این امرا حاضرند فرزند خودشان را به جبهه بفرستند؟ امام شهید فرزند خودش را فرستاد. این ویژگی‌هاست که از ائمه معصومین(ع) به ارث برده شده و شخصیت را جذاب می‌کند.

وی با اشاره به شهادت امام شهید امت خاطرنشان کرد: بعد از این همه خدمت، زیباترین اتفاقی که می‌تواند برای انسان رقم بخورد، شهادت است. این معنا پیدا می‌کند که ما رأیت الا جمیلا؛ جذابیت شخصیت ایشان به این ویژگی‌ها و خصوصیاتی است که از ائمه اطهار(ع) به ارث برده بود.

منبع خبر: خبرگزاری تسنیم