قم در سوگ شهادت امام رضا(ع)؛ حرم حضرت معصومه(س) میعادگاه دلدادگان+ عکس

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی نسیم قم، صبح پنجشنبه، قم رنگ دیگری دارد؛ شهر از همان ساعت‌های نخست روز، آرام‌آرام در سیاهی عزا فرو رفته و مسیرهای منتهی به حرم مطهر حضرت فاطمه معصومه(س) شاهد رفت‌وآمد زائرانی است که برای عرض تسلیت به خواهر امام رضا(ع) خود را به این آستان رسانده‌اند. اینجا، شهادت امام هشتم تنها یک مناسبت در تقویم نیست؛ داغی است که مردم قم آن را در جوار مضجع بانوی کرامت به سوگ می‌نشینند.

در صحن‌های حرم، چهره‌های گوناگون کنار یکدیگر دیده می‌شوند؛ خانواده‌هایی که از نخستین ساعات صبح آمده‌اند، پیرمردانی که آرام زیر لب زیارت‌نامه می‌خوانند، جوانانی که شانه‌به‌شانه عزاداران حرکت می‌کنند و کودکانی که در میان جمعیت، نخستین تجربه‌های حضور در یک مراسم سوگواری رضوی را پشت سر می‌گذارند. صدای روضه با همهمه زائران درهم آمیخته و فضای حرم را آکنده از اندوه و معنویت کرده است.

پرچم‌های سیاه در صحن‌ها و خیابان‌های اطراف حرم برافراشته شده و بیرق‌های هیئت‌های عزاداری، مسیرهای منتهی به حرم را پوشانده است. در کنار تصاویر شهیدان و چهره‌های ماندگار جبهه مقاومت، یاد شهدای جنگ تحمیلی سوم نیز گرامی داشته می‌شود؛ سوگ امام رئوف، فرصتی برای زنده نگه داشتن یاد همه کسانی است که در راه ایمان و دفاع از مردم و انقلاب جان خود را فدا کرده‌اند.

خادمان حرم نیز در این روز حال و هوای دیگری دارند. با حمایل‌های منقش به نام اهل‌بیت(ع) و عطر اسپند، در میان زائران رفت‌وآمد می‌کنند؛ یکی راهنمایی می‌کند، دیگری چای تعارف می‌کند و دیگری مراقب نظم صفوف و آرامش مردم است. چایخانه حرم نیز پذیرای عزاداران است و در گوشه‌وکنار صحن‌ها، عطر چای با بوی اسپند و صدای مرثیه درهم می‌آمیزد.

یکی از زائران که خود را از اراک معرفی می‌کند، درباره حضورش در حرم می‌گوید: برای من روز شهادت امام رضا(ع) همیشه حال و هوای خاصی دارد، اما امسال تصمیم گرفتم حتماً خودم را به حرم حضرت معصومه(س) برسانم. احساس می‌کنم وقتی آدم در کنار خواهر امام رضا(ع) برای برادرش عزاداری می‌کند، این عرض ارادت حال دیگری دارد.

او ادامه می‌دهد: اینجا آدم فقط برای خودش گریه نمی‌کند. وقتی جمعیت را می‌بینی و صدای روضه را می‌شنوی، یاد مظلومیت امام می‌افتی و دلت می‌خواهد از حضرت بخواهی دستت را بگیرد. امیدوارم این زیارت و عزاداری فقط به همین امروز محدود نشود و رفتار و زندگی ما هم رنگ اهل‌بیت(ع) بگیرد.

خادمان عزادار، میزبان زائران رضوی

کمی آن‌سوتر، دسته عزای خادمان حرم شکل گرفته است. خادمان در حالی که خود داغدار شهادت امام رضا(ع) هستند، از مسجد امام حسن عسکری(ع) به سمت حرم مطهر حرکت می‌کنند. نوای نوحه و سینه‌زنی در مسیر می‌پیچد و مردم نیز در دو سوی مسیر به تماشای این آیین می‌ایستند و همراه عزاداران اشک می‌ریزند.

یکی از خادمان درباره این مراسم می‌گوید: برای خادم حرم، این روز فقط انجام یک وظیفه نیست. ما خودمان را خادم حضرت معصومه(س) می‌دانیم و امروز که شهادت برادر بزرگوار ایشان است، احساس می‌کنیم باید با تمام وجود عرض ارادت کنیم. خوشحالیم که می‌توانیم در چنین روزی خدمتگزار زائران باشیم.

او می‌افزاید:شاید بعضی از مردم فقط یک چای یا یک راهنمایی ساده از ما ببینند، اما برای ما همین خدمت کوچک ارزش دارد. وقتی زائر خسته‌ای را می‌بینی که با اشک وارد حرم می‌شود، دلت می‌خواهد هر کاری از دستت برمی‌آید برایش انجام بدهی. امروز همه خادمان، خودشان را در خدمت عزاداران امام رضا(ع) می‌دانند.

در بخش دیگری از حرم، خانواده‌ای در گوشه‌ای از صحن نشسته‌اند. پدر خانواده دست فرزند کوچک خود را گرفته و مادر مشغول خواندن زیارت‌نامه است. کودک گاهی به پرچم‌های سیاه نگاه می‌کند و گاهی چشم به جمعیت می‌دوزد. اینجا، سوگ امام هشتم میان نسل‌ها جریان دارد؛ از مادربزرگی که خاطرات زیارت‌های قدیمی را روایت می‌کند تا کودکی که تازه با نام و غربت امام رضا(ع) آشنا می‌شود.

یکی دیگر از زائران که همراه خانواده به حرم آمده است، می‌گوید: دوست داشتم بچه‌هایم چنین روزی را در فضای حرم تجربه کنند. عزاداری فقط شنیدن چند نوحه و شرکت در یک مراسم نیست؛ بچه باید ببیند مردم برای چه کسی گریه می‌کنند و بفهمد محبت اهل‌بیت(ع) چگونه در زندگی مردم جریان دارد.

او ادامه می‌دهد: وقتی وارد حرم شدیم و این همه جمعیت را دیدیم، واقعاً تحت تأثیر قرار گرفتیم. از طرفی دلت برای امام رضا(ع) می‌سوزد و از طرف دیگر، حضور در حرم حضرت معصومه(س) آرامش خاصی دارد. انگار آمده‌ایم به خواهر امام تسلیت بگوییم.

قم؛ شهری که یکپارچه عزادار است

سوگ رضوی اما به محدوده حرم ختم نمی‌شود. در خیابان‌های قم، دسته‌های عزاداری به حرکت درآمده‌اند و پرچم‌های سیاه هیئت‌ها در دست عزاداران به اهتزاز درآمده است. صدای نوحه از خیابان‌ها شنیده می‌شود و مردم با توقف در حاشیه مسیر، دسته‌ها را همراهی می‌کنند. جوانان و کودکان در کنار پیشکسوتان هیئت‌ها، صحنه‌هایی از یک عزاداری خانوادگی و مردمی را شکل داده‌اند.

یکی از اعضای یک هیئت عزاداری درباره حضور مردم می‌گوید: امروز احساس می‌کنیم همه شهر یک مجلس عزا شده است. از محله خودمان که حرکت کردیم، مردم در خیابان ایستاده بودند و همراهی می‌کردند. این حضور نشان می‌دهد محبت امام رضا(ع) هنوز در دل مردم زنده است و نسل جوان هم با این مجالس ارتباط دارد.

وی می‌افزاید:هدف ما فقط برگزاری یک دسته عزاداری نیست. می‌خواهیم بچه‌ها و جوان‌ها بدانند امام رضا(ع) چه جایگاهی در زندگی ما دارد. اگر این محبت به معرفت و عمل تبدیل شود، آن وقت عزاداری ما معنا و اثر بیشتری خواهد داشت.

در نقاط مختلف شهر نیز مجالس روضه و سوگواری برپاست؛ از مساجد و حسینیه‌ها گرفته تا بیوت علما، امامزادگان و دیگر اماکن مذهبی. سخنرانان از سیره و مظلومیت امام رضا(ع) می‌گویند و مداحان با مرثیه‌خوانی، فضای مجلس را به سوگ هشتمین امام شیعیان می‌برند. موکب‌ها نیز در برخی مسیرها برپا شده‌اند و با چای، شربت و پذیرایی ساده از عزاداران استقبال می‌کنند.

یکی از بانوان زائر که از خارج از قم به این شهر آمده است، می‌گوید: وقتی به قم نزدیک شدیم، از همان مسیر پرچم‌های سیاه و نشانه‌های عزاداری را می‌دیدیم. احساس کردم شهر واقعاً برای امام رضا(ع) عزادار است. برای همین هم با اشتیاق بیشتری خودمان را به حرم رساندیم تا در کنار حضرت معصومه(س) عرض ادب کنیم.

او ادامه می‌دهد: زیارت حضرت معصومه(س) در چنین روزی برای من معنای خاصی دارد. انسان می‌آید و به بانویی که خواهر امام رضاست تسلیت می‌گوید. شاید نتوانیم غربت و مظلومیت آن حضرت را درک کنیم، اما می‌توانیم با همین حضور، زیارت و اشک، محبت خودمان را نشان دهیم.

از حرم تا جمکران؛ سوگ در همه شهر

در مسجد مقدس جمکران نیز فضای عزاداری برپاست و زائران و منتظران امام عصر(عج) در مجالس سوگواری شرکت کرده‌اند. در گوشه‌وکنار قم، هر مکان به شیوه‌ای میزبان عزاداران است؛ یکی مجلس روضه برپا کرده، دیگری موکب زده و گروهی نیز در قالب هیئت‌های عزاداری در خیابان‌ها حضور یافته‌اند. قم امروز یک نشانی مشترک دارد: سیاهی پرچم‌ها و داغ امام رئوف.

یکی از زائران حرم که از تهران آمده است، می‌گوید: قم برای من همیشه با حضرت معصومه(س) شناخته می‌شود، اما امروز حس می‌کنم تمام شهر برای امام رضا(ع) نفس می‌کشد. آمدن به حرم در روز شهادت ایشان، انگار زیارت و تسلیت گفتن را کنار هم قرار می‌دهد.

او در پایان می‌گوید: امیدوارم این حال خوب و این اشک‌ها بعد از امروز هم در زندگی ما باقی بماند. آدم وقتی از حرم بیرون می‌آید، باید احساس کند چیزی درونش تغییر کرده است؛ باید مهربان‌تر، باگذشت‌تر و بیشتر شبیه چیزی شود که امام رضا(ع) از پیروانش می‌خواست.

حالا عصر، رفت‌وآمد زائران همچنان ادامه دارد. صحن‌های حرم هنوز مملو از جمعیتی است که هرکس به زبانی ارادت خود را نشان می‌دهد؛ یکی زیارت‌نامه می‌خواند، دیگری دست به ضریح دارد، گروهی سینه می‌زنند و عده‌ای در سکوت اشک می‌ریزند. صدای مرثیه در فضای حرم می‌پیچد و پرچم‌های سیاه در نسیم تکان می‌خورند؛ قم در سالروز شهادت امام رضا(ع)، در کنار خواهر بزرگوارش حضرت معصومه(س)، یکپارچه سوگوار امام رئوف است.

معصومه 

منبع خبر: خبرگزاری تسنیم