خداوند بارها در قرآن از حضرت فاطمه(س)یاد کرده است/فاطمه؛ بانوی بی‌مثال

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی نسیم قم، فاطمه(س) بانویی است که تجسم زن کامل و تجسد کمال انسانی در وجود یک زن است. او آیینه‌ای جاودانه برای بازشناخت نگاه اسلام و قرآن به زن به‌شمار می‌رود؛ بانویی که در عمر کوتاه اما پربرکت خود، زرین‌ترین برگ‌های افتخار را به ثبت رساند و نام خویش را در تارک تاریخ جاودانه ساخت.

چه افتخاری از این بالاتر که خداوند بارها در قرآن از او یاد کرده است؛ در آیه تطهیر، او را در شمار پاکان و معصومان قرار داده، در ماجرای مباهله با عنوان «نِساءَنا» از او تجلیل کرده و با ولادت او و توصیفش به عنوان «کوثر» و خیر کثیر، در برابر کسانی که پیامبر(ص) را فاقد نسل می‌پنداشتند، به آن حضرت بشارت فزونی نسل داده است.¹ همچنین در سوره دهر، با زیباترین تعابیر از جود و سخاوت او و خانواده‌اش تجلیل کرده است.²

نکته درخور تأمل آن است که در این سوره، با وجود برشمردن انواع نعمت‌های بهشتی، از حورالعین یاد نشده است. برخی این امر را به پاس حرمت و عظمت حضرت فاطمه(س) دانسته‌اند. در روایتی از امام کاظم(ع) نیز چنین آمده است که وقتی از علت یاد نشدن حورالعین در آیات سوره دهر پرسیده شد، پاسخ داده شد که این امر به‌منظور بزرگداشت مقام فاطمه(س) بوده است.³

همچنین بنابر گزارش متن، هنگامی که خداوند آن حضرت را در فراق پدر و از بی‌مهری‌های امت محزون و متألم یافت، جبرئیل را برای تسلی و هم‌سخنی نزد او فرستاد و اسرار و حقایقی را تا روز قیامت برایش بازگو کرد. [ارجاع این بخش در متن OCR به‌طور کامل بازیابی نشده است.]

چه مدالی از این ارزشمندتر که پیامبر اکرم(ص) در میان همسران و دختران خود، تنها از فاطمه(س) با عظمت و نیکی یاد می‌کرد؛ پیوسته مشتاق دیدار او بود و هنگام ورودش به احترام، تمام‌قد از جای برمی‌خاست؛ او را می‌بوسید و می‌بویید و در بازگویی اسرار، محرم خویش می‌دانست؟⁴

چه فوز و فلاحی از این گران‌بهاتر که فاطمه(س) شایستگی همسری و هم‌کفوی انسانی والا همچون علی بن ابی‌طالب(ع) را یافت؛ شخصیتی که همه جهانیان در برابر عظمت اندیشه و منش او سر تعظیم فرود آورده‌اند؟ در روایتی از امام صادق(ع) آمده است که اگر امیرالمؤمنین(ع) با فاطمه(س) ازدواج نمی‌کرد، از میان آدم تا روز قیامت، هیچ‌کس هم‌کفو و شایسته همسری او نبود.⁵

چه پیروزی‌ای درخشان‌تر از اینکه فاطمه(س) در دامان خود فرزندانی پاک و پیراسته همچون حسنین و زینبین پرورش داد و انوار پاک اهل‌بیت(ع) و حجت‌های الهی به یمن وجود او پا به عرصه خاک گذاشتند؛ بزرگوارانی که هدایت امتی بزرگ را در پهنه گیتی، از آغاز دوره امامت تا ظهور، بر عهده گرفتند و هر یک جهانی را از پرتو حسن و جمال معنوی خویش روشنایی بخشیدند؟

باری صدیقه طاهره(س) بانویی است که در عرصه جهان، شناخت و معرفی شخصیت او کاری ساده و آسان نیست. او بانویی است که در همه ابعاد وجودی، الگوی زن کامل به‌شمار می‌رود.

عبودیت و بندگی خداوند

محراب عبادت از سجود دمادم او معطر و تاریکی شب با مناجاتش منور بود. در زمینه اهتمام به امور بندگان خدا نیز چنان بود که قوت افطار خویش را به سائلی ارزانی داشت و یادگار خود را به مستمندی بخشید.⁶

تدبیر و مسئولیت‌پذیری در خانواده

او کدبانویی مهربان، مشفق و بی‌منت بود که با دستان زخم‌آگین خود آسیاب دستی را می‌گرداند، نان در تنور می‌نهاد، خانه را رفت‌وروب می‌کرد و گهواره طفلان را می‌جنباند.⁷

وفا و تکریم نسبت به همسر را چنان به اوج رساند که با رحلتش، تاب و توان از حضرت امیر(ع) گرفت و اشک‌های دیدگان آن حضرت بدرقه راهش شد؛ چنان‌که در نهج‌البلاغه آمده است:

«قَلَّ یا رَسُولَ اللهِ عَنْ صَفِیَّتِکَ صَبْرِی، وَرَقَّ عَنْها تَجَلُّدِی.»⁸

عفاف، پاکدامنی و حضور اجتماعی

او بانویی است که با عفت، پاکدامنی و حجاب خویش، درس پاکی به زنان آموخت؛ اما با وجود پاک‌منشی و پایبندی به حجاب، هرگاه ضرورت اقتضا می‌کرد، در عرصه اجتماع حضوری تأثیرگذار داشت. در کنار کعبه، غبار تنهایی و بی‌کسی را از چهره پیامبر(ص) زدود؛ در میدان نبرد بر زخم مجاهدان مرهم نهاد و برای دادخواهی از حق به‌غارت‌رفته خویش و دفاع از حریم ولایت، پای به مسجد گذاشت و خطابه‌ای آتشین ایراد کرد.⁹

او با چنین سیره‌ای نشان داد که می‌توان میان عفت و حجاب و حضور مؤثر و مسئولانه در جامعه جمع کرد.

آیا زمانه بانویی به عظمت فاطمه(س) به خود دیده است؟

از سوی دیگر، باید اذعان کرد که امروز و در روزگار ما، سخن گفتن از زندگی، اندیشه و منش فاطمه(س) بیش از هر زمان دیگری ضروری به نظر می‌رسد، زیرا از یک‌سو، شبهات فمینیستی و تأکید برخی جریان‌های فکری بر آزادی بی‌قیدوشرط زنان و برابری آنان با مردان در همه حقوق و در پی آن، شبهاتی که از سوی برخی روشنفکران مدافع حقوق زنان در جهان اسلام مطرح شده است، زمینه لغزش فکری شماری از افراد را فراهم ساخته و از سوی دیگر، عصر ارتباطات، پدیده جهانی‌ شدن و امکان دسترسی گسترده به سایت‌های اینترنتی و شبکه‌های ماهواره‌ای، با توجه به محتوای بخشی از برنامه‌های غیراخلاقی آن‌ها، زمینه لغزش اخلاقی و وسوسه کنار گذاشتن حجاب و عفاف را در میان شماری از زنان و دختران تقویت کرده است.

بدون تردید، رهایی از دام شبهه و غلبه بر کشش شهوت، کار آسانی نیست. آنچه در این میان می‌تواند همچون چراغی فروزان، راه را از چاه بازشناساند و زنان و دختران ما را از خطر برهاند، بازخوانی زندگی، اندیشه و منش زنان اسوه است که در صدر آنان، بزرگ‌بانوی اسلام، صدیقه طاهره(س) قرار دارد؛ همان بانویی که اندیشه و منش پاک او می‌تواند زمینه‌ساز پاسخ‌گویی به این‌گونه شبهات و پیشگیری از لغزش‌های فکری و اخلاقی باشد.

پاورقی‌ها و منابع:

۱. احزاب، آیه ۳۳؛ آل‌عمران، آیه ۶۱؛ سوره کوثر، آیه ۱.

۲. ر.ک: مجمع‌البیان، ج ۱۰، ص 209ـ210؛ بحارالانوار، ج ۳۵، ص 337ـ341.

۳. بحارالانوار، ج ۴۳، ص ۱۵۳. متن روایت: «سُئِلَ عالِمٌ فَقِیلَ: إِنَّ اللهَ تَعالى قَدْ أَنْزَلَ هَلْ أَتى فی أَهْلِ الْبَیْتِ، وَلَیْسَ مِنْ نَعِیمِ الْجَنَّهِ إِلّا وَذُکِرَ فیهِ إِلَّا الْحُورَ الْعینَ، قالَ: ذلِکَ إِجْلالاً لِفاطِمَهَ». همچنین ر.ک: روح‌المعانی، ج ۲۹، ص ۱۵۸.

۴. کافی، ج ۱، ص 240ـ241؛ ر.ک: بحارالانوار، ج ۴۳، ص 42ـ46، باب «فی أنّ النبیّ یکثر تقبیل فاطمه».

۵. کافی، ج ۱، ص ۳۰۲؛ بحارالانوار، ج ۴۳، ص ۱۰. متن روایت: «لَوْلا أَنَّ أَمیرَ الْمُؤْمِنینَ(ع) تَزَوَّجَها لَما کانَ لَها کُفْوٌ إِلى یَوْمِ الْقِیامَهِ عَلى وَجْهِ الْأَرْضِ، آدَمُ فَمَنْ دُونَهُ…».

۶. همان، ص ۸۱. 

۷. همان، ص 56ـ58.

۸. نهج‌البلاغه، خطبه ۲۰۲.

۹. بحارالانوار، ج ۲۰، ص 95ـ99؛ مسند احمد بن حنبل، ج ۵، ص ۳۳۴؛ صحیح بخاری، ج ۵، ص ۲۵. 

یادداشت از: آیت‌الله علی نصیری، رئیس موسسه معارف وحی و خرد

منبع خبر: خبرگزاری تسنیم