مدرس آموزش خانواده گفت: نظرخواهی از فرزندان، قدرت تصمیم‌گیری و مسئولیت‌پذیری آنان را تقویت می‌کند.
حسین کریمشاهی بیدگلی، مدرس آموزش خانواده، در گفتگو با خبرنگار نسیم قم اظهار داشت: حق انتخاب داشتن فرزندان در خانواده، یکی از موضوعات مهمی است که باید از سوی والدین مورد توجه قرار گیرد. در برخی خانواده‌ها، فرزندان به حساب نمی‌آیند و هیچ‌گونه نظرخواهی از آن‌ها صورت نمی‌گیرد؛ برای مثال، پدر تصمیم می‌گیرد خانواده به مسافرت برود، در حالی که ممکن است مادر آمادگی نداشته باشد یا فرزندان به دلیل داشتن امتحان با این تصمیم موافق نباشند، اما اصلاً نظر آن‌ها پرسیده نمی‌شود.
وی افزود: گاهی خانواده تصمیم می‌گیرد برای به‌جا آوردن صله‌رحم به دیدار خانواده دیگری برود، اما ممکن است فرزند به دلایلی تمایلی به این دیدار نداشته باشد و در آنجا احساس ناراحتی کند. در چنین شرایطی باید به او حق انتخاب بدهیم، اما این حق انتخاب باید با یک شرط همراه باشد و آن شرط، هدایت و راهنمایی از سوی والدین است.
مدرس آموزش خانواده ادامه داد: برای مثال، وقتی فرزند می‌گوید نمی‌خواهم به خانه خاله، عمه یا عمو بروم، باید از او بپرسیم چرا تمایلی به این کار ندارد و دلیلش چیست. صرف اینکه بگوید نمی‌خواهم، نمی‌تواند پایان موضوع باشد؛ بلکه باید با گفت‌وگو و راهنمایی، علت این تصمیم مشخص شود.
کریمشاهی بیدگلی با اشاره به ضرورت توجه به شرایط سنی فرزندان تصریح کرد: در اینجا دوباره بحث شرط سنی مطرح می‌شود. بنده معتقدم در سن نوجوانی که سن استقلال فرزندان است، دیگر نباید فشارهایی از این قبیل به آن‌ها وارد کنیم که اگر نیایی، ما هم نمی‌رویم یا اینکه حتماً باید بیایی، چرا نمی‌آیی و آبروی ما را می‌بری، چون ممکن است دیگران سراغت را بگیرند.
وی افزود: سبک برخورد بنده این است که اگر در سن نوجوانی فرزندان به جایی برویم و دیگران سراغ آن‌ها را بگیرند، می‌گویم نوجوان هستند و استقلالشان برای من قابل احترام است و سلامشان را می‌رسانم. البته گاهی ممکن است حرف‌هایی از این قبیل بزنیم، اما اینکه همه اعضای خانواده را درگیر کنیم و بگوییم حتماً باید بیایی، چنین الزامی وجود ندارد.
این مدرس آموزش خانواده با بیان اینکه حق انتخاب فرزندان دو بخش دارد، گفت: نکته نخست، حق انتخاب درباره مسائل کلی خانواده است؛ یعنی در موضوعاتی مانند مسافرت رفتن، باید از فرزندان نظرخواهی کنیم یا بدون توجه به نظر آن‌ها تصمیم بگیریم؟ بسیار خوب است که نظر آن‌ها را بپرسیم، زیرا در واقع در حال پرورش فرزندی هستیم که از همین حالا برای تصمیم‌گیری‌های مهم زندگی تمرین می‌کند و احساس می‌کند مادرش نظر او را پرسیده است.
وی خاطرنشان کرد: این کار باعث افزایش قدرت تصمیم‌گیری فرزندان و بیشتر شدن تجربه آن‌ها می‌شود. همان‌طور که گفته‌اند «التجربه فوق العلم»؛ بنابراین باید فرزندان را پله‌پله جلو بیاوریم و در برخی مسائل از آن‌ها نظر بخواهیم. هر بار فکری در ذهن آن‌ها شکل می‌گیرد و تجربه‌ای به دست می‌آورند. نمونه‌های زیادی در این زمینه وجود دارد.
کریمشاهی بیدگلی افزایش حس مسئولیت‌پذیری را از دیگر نتایج نظرخواهی از فرزندان دانست و اظهار داشت: وقتی از فرزند نظرخواهی می‌کنیم، احساس می‌کند او را باور کرده‌ایم و پذیرفته‌ایم که مسئولیتی را بر عهده بگیرد؛ حتی در جایگاه یک مشاور. همین موضوعات کوچک برای فرزندان بسیار مهم است و وقتی ما این مسئله را برای آن‌ها جدی بگیریم، قطعاً خروجی خوبی خواهد داشت.
وی در ادامه به بخش دوم حق انتخاب فرزندان اشاره کرد و گفت: بخش دوم، حق انتخاب درباره کارهای شخصی خود فرزندان است. برای مثال، انتخاب رشته تحصیلی باید با توجه به خواسته و علاقه خود فرزند باشد. نمی‌توان به او گفت اگر فلان رشته را قبول نشوی و در آن تحصیل نکنی، شیرم را حلالت نمی‌کنم؛ در حالی که ممکن است فرزند از خون بترسد، اما والدین اصرار داشته باشند که حتماً پزشک شود و از کودکی چنین خواسته‌ای را به او تحمیل کرده باشند.
این مدرس آموزش خانواده تأکید کرد: حق انتخابی که مربوط به خود فرزندان است، موضوع بسیار مهمی است و باید لحظه‌به‌لحظه و به‌تدریج پیش برود. البته همان‌طور که گفتم، هدایت و راهنمایی والدین نیز باید همراه این انتخاب‌ها باشد.
وی در پایان با اشاره به خاطره‌ای از ویلیام گلاسر، روان‌پزشک و نظریه‌پرداز تئوری انتخاب، اظهار داشت: گلاسر مثال بسیار زیبایی می‌زند که باید آن را در زندگی خود داشته باشیم. او می‌گوید پدری بسیار کنترلگر داشتم که در انتخاب‌ها به من آزادی نمی‌داد؛ به‌گونه‌ای که اگر قرار بود در المپیک رشته‌ای به نام کنترل وجود داشته باشد، هر چهار سال یک‌بار باید مدال طلای آن را به پدر من می‌دادند.
کریمشاهی بیدگلی ادامه داد: گلاسر در مقابل، از مادرش یاد می‌کند که به او حق انتخاب می‌داد و معتقد است همین نوع برخورد مادر با او باعث شد نظریه انتخاب و تئوری انتخاب را ثبت و تدوین کند؛ نظریه‌ای که امروز در مباحث روان‌شناسی از موضوعات مهم به شمار می‌رود و درباره آن در محافل مختلف بحث می‌شود.
منبع خبر: خبرگزاری تسنیم
