اربعین بستری برای تحقق همان وحدتی است که قرآن کریم از آن به عنوان فلسفه بعثت انبیای الهی یاد میکند.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی نسیم قم، حجتالاسلام سید محمدحسین هاشمیان، عضو هیئت علمی دانشگاه باقرالعلوم(ع)، در نشست «اربعین؛ فناوری اجتماعی تحقق خونخواهی (هیأت، اربعین، مقاومت، خونخواهی)» با تبیین آیات ۱۳ تا ۱۵ سوره مبارکه شوری، اربعین حسینی را یکی از مهمترین تجلیهای قرآنی «اقامه دین»، تحقق وحدت امت و نجات انسان معاصر از حیرت معرفتی دانست و تأکید کرد که راهبرد اربعین، استمرار رسالت همه پیامبران الهی در تحقق تمدن توحیدی است.
تحلیل آیهشناختی اربعین مبتنی بر آیه سیزدهم سوره مبارکه شوری
حجتالاسلام دکتر سیدمحمدحسین هاشمیان با اشاره به آیه سیزدهم سوره مبارکه شوری اظهار داشت: خداوند در این آیه، رسالت پنج پیامبر اولوالعزم؛ حضرت نوح، ابراهیم، موسی، عیسی و پیامبر اکرم(ص) را در یک حقیقت واحد خلاصه میکند و آن، «اقامه دین» و «پرهیز از تفرقه» است. این حقیقت نشان میدهد که همه انبیای الهی مأمور تحقق یک دین واحد بودهاند و اربعین نیز باید در پرتو همین منظومه قرآنی تحلیل شود.
وی با استناد به روایات ذیل این آیات در تفسیر البرهان و نیز تحلیل علامه طباطبایی در تفسیر المیزان، افزود: بر اساس روایات اهلبیت(ع)، حقیقت دین با ولایت پیوند خورده است و آنچه نباید در آن اختلاف ایجاد شود، ولایت امیرالمؤمنین(ع) و اهلبیت(ع) است. از همین رو، پذیرش ولایت، محور تحقق دین الهی و عامل انسجام امت اسلامی به شمار میرود.
دو منشأ انحراف امتها از منظر قرآن
عضو هیئت علمی دانشگاه باقرالعلوم(ع) با اشاره به تحلیل علامه طباطبایی از آیات سوره شوری گفت: قرآن کریم امتها را در فاصله گرفتن از حقیقت دین به دو گروه تقسیم میکند؛ گروه نخست کسانی هستند که با وجود آگاهی، از روی حسد، ظلم و برتریطلبی از حق فاصله گرفتند و گروه دوم کسانیاند که در فضای شک، ابهام و حیرت گرفتار شدند.
وی تصریح کرد: حرکت سیدالشهدا(ع) و جریان اربعین برای هر دو گروه راهبرد دارد؛ هم در برابر جریان آگاهانه ظلم و استکبار میایستد و هم انسانهای گرفتار در حیرت و سرگردانی را به حقیقت هدایت میکند.
امام حسین(ع)، وارث رسالت همه پیامبران
استاد هاشمیان با بیان اینکه سیدالشهدا(ع) کاملترین تجلی «اقامه دین» است، اظهار داشت: در زیارت اربعین و زیارت وارث، امام حسین(ع) وارث پیامبران معرفی شده است. تعبیر «وَ أَعْطَیْتَهُ مَوَارِیثَ الْأَنْبِیَاء» به این معناست که میراث همه پیامبران، یعنی اقامه دین و تحقق وحدت، در نهضت عاشورا استمرار یافته است.
وی افزود: هنگامی که حضرت را وارث نوح، ابراهیم، موسی، عیسی و خاتمالانبیاء(ص) میخوانیم، مقصود تنها یک انتساب تاریخی نیست، بلکه استمرار همان مأموریت الهی در وجود امام حسین(ع) است؛ مأموریتی که هدف آن برپایی کامل دین خدا در جامعه انسانی است.
اربعین؛ تحقق عینی وحدت بر محور ولایت
مدیر گروه مدیریت راهبردی دانشگاه باقرالعلوم(ع) با اشاره به ظرفیت جهانی اربعین گفت: محبت امام حسین(ع) مرزهای قومی، مذهبی و جغرافیایی را در مینوردد و ظرفیت ایجاد وحدت در میان همه حقیقتجویان را دارد. اربعین، صرفاً یک اجتماع شیعی نیست، بلکه بستری برای تحقق همان وحدتی است که قرآن کریم از آن به عنوان فلسفه بعثت انبیای الهی یاد میکند.
وی خاطرنشان کرد: این ظرفیت، فراتر از جهان اسلام، قابلیت گفتوگو با همه انسانهایی را دارد که در جستوجوی حقیقت هستند و میتواند زمینهساز شکلگیری جامعهای مبتنی بر عدالت، معنویت و توحید باشد.
اربعین؛ راه نجات بشر از «حیرت ضلالت»
حجتالاسلام والملسمین هاشمیان با استناد به فراز معروف زیارت اربعین «وَ بَذَلَ مُهْجَتَهُ فِیکَ لِیَسْتَنْقِذَ عِبَادَکَ مِنَ الْجَهَالَهِ وَ حَیْرَهِ الضَّلَالَهِ» اظهار کرد: یکی از مهمترین کارکردهای نهضت حسینی، نجات انسان از حیرت و سرگردانی است؛ وضعیتی که امروز بیش از هر زمان دیگری بشر معاصر با آن مواجه است.
وی افزود: انسان امروز تنها با جهل روبهرو نیست، بلکه گرفتار نوعی حیرت معرفتی شده است؛ حیرتی که محصول فضای رسانهای، تحریف حقیقت و سلطه روایتهای ساختگی بر ذهن انسانهاست.
اربعین؛ گشودن پنجرهای به حقیقت در عصر «ابرواقعیت»
استاد حوزه و دانشگاه با تحلیل شرایط معرفتی جهان معاصر گفت: تمدن مدرن ابتدا حقیقت را به واقعیت مادی تقلیل داد و سپس در مرحلهای دیگر، حتی واقعیت را نیز به «ابرواقعیت» یا واقعیتهای ساختهشده رسانهای فروکاست؛ واقعیتهایی که گاه هیچ منشأ حقیقی ندارند و تنها محصول نظام رسانهای هستند.
وی تصریح کرد: در چنین فضایی، اربعین پنجرهای به سوی حقیقت میگشاید و انسان را از سلطه واقعیتهای مجازی و ساختگی عبور میدهد. از همین رو، تعبیر «نجات انسان از حیرت ضلالت» در زیارت اربعین، امروز معنایی عینیتر و تمدنیتر یافته است.
اربعین؛ ظرفیت تمدنسازی و مقدمهسازی ظهور
حجتالاسلام هاشمیان در پایان سخنانش تأکید کرد: اربعین تنها یک مناسک عبادی یا اجتماع مذهبی نیست، بلکه ظرفیتی عظیم برای تمدنسازی اسلامی و زمینهسازی تحقق وعده الهی است. این حرکت، با اقامه دین، ایجاد وحدت، مقابله با تفرقه و هدایت انسانهای حقیقتجو، مقدمه تحقق وعده الهی «لِیُظْهِرَهُ عَلَى الدِّینِ کُلِّهِ» و ظهور حضرت ولیعصر(عج) خواهد بود.
منبع خبر: خبرگزاری تسنیم
