رئیس کمیسیون شهرسازی و معماری شورای اسلامی شهر قم، با تأکید بر ضرورت احیای سراها و کاروانسراهای تاریخی بازار قم گفت: تعیین تکلیف مشکلات مالکیتی و حقوقی، مرمت بناهای فرسوده و تعریف کاربری‌های متناسب، پیش‌شرط بازگرداندن این مجموعه‌های ارزشمند به چرخه حیات اقتصادی و گردشگری شهر است.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی نسیم قم، محمود مسگری در حاشیه بازدید اعضای شورای اسلامی شهر قم از تیمچه و بازار تاریخی شهر و فضاهای رها شده اطراف حرم مطهر، با اشاره به ظرفیت ارزشمند سراها و کاروانسراهای تاریخی در محدوده بازار، سه‌راه بازار و پیرامون حرم مطهر حضرت معصومه(س) اظهار کرد: این مجموعه‌ها به دلیل موقعیت مکانی ویژه و نزدیکی به حرم مطهر، از ظرفیت بالایی برای ایفای نقش در حوزه‌های اقتصادی، گردشگری و فرهنگی برخوردارند؛ اما در حال حاضر برخی از آن‌ها به فضاهای رهاشده شهری تبدیل شده‌اند و برخی دیگر نیز متناسب با ظرفیت تاریخی و موقعیت خود مورد استفاده قرار نمی‌گیرند.
رئیس کمیسیون شهرسازی و معماری شورای شهر قم با بیان اینکه مشکلات این مجموعه‌ها یکسان نیست، افزود: بخشی از سراها با مسائل پیچیده مالکیتی و تعدد مالکان مواجه‌اند، برخی دارای موانع حقوقی و ثبتی هستند و تعدادی نیز به دلیل فرسودگی بنا و نبود سرمایه‌گذاری مناسب، نیازمند مداخله کالبدی و عملیات مرمت و احیا هستند؛ بنابراین نمی‌توان برای همه این مجموعه‌ها یک نسخه واحد در نظر گرفت.
مسگری با تأکید بر ضرورت تدوین برنامه اختصاصی برای هر یک از این بناها تصریح کرد: نخستین گام، شناسایی و مستندسازی سراها و کاروانسراها، بررسی وضعیت مالکیت، تعیین موانع حقوقی، ارزیابی میزان استحکام و ارزش معماری و مشخص‌کردن ظرفیت‌های اقتصادی و فرهنگی آن‌هاست. بر اساس این مطالعات می‌توان برای هر مجموعه، مسیر مشخصی از تملک، مشارکت با مالکان، مرمت، بازآفرینی و بهره‌برداری تعریف کرد.
وی ادامه داد: یکی از رویکردهای قابل بررسی، استفاده از الگوهای مشارکت عمومی و خصوصی و تملک تدریجی در مجموعه‌هایی است که امکان توافق یکباره با تمام مالکان آن‌ها وجود ندارد. همچنین در برخی موارد می‌توان با تجمیع ظرفیت‌های پراکنده و تعریف یک طرح مشترک، زمینه سرمایه‌گذاری و بازگشت این بناها به چرخه فعالیت شهری را فراهم کرد.
رئیس کمیسیون شهرسازی و معماری شورای شهر قم با اشاره به ضرورت تعریف کاربری‌های متناسب با ویژگی‌های تاریخی این مجموعه‌ها خاطرنشان کرد: احیای سراها نباید صرفاً به مرمت ساختمان‌ها محدود شود؛ بلکه باید برای فعالیت و حیات دوباره آن‌ها نیز برنامه داشت. کاربری‌های فرهنگی، گردشگری، صنایع‌دستی، عرضه محصولات بومی، خدمات گردشگری و فعالیت‌های اقتصادی سازگار با هویت تاریخی بازار می‌توانند در این زمینه مورد توجه قرار گیرند.
مسگری افزود: حتی می‌توان در برخی مجموعه‌ها با طراحی مناسب، کاربری‌های ترکیبی از جمله فضاهای تجاری و فرهنگی و تأمین خدمات پشتیبان مانند پارکینگ را بررسی کرد؛ به‌گونه‌ای که ضمن حفظ ارزش‌های معماری و تاریخی، نیازهای امروز محدوده بازار نیز پاسخ داده شود.
وی در پایان تأکید کرد: سراها و کاروانسراهای تاریخی بازار قم بخشی از سرمایه هویتی، اقتصادی و گردشگری شهر هستند و رهاشدگی یا استفاده نامناسب از آن‌ها به معنای از دست رفتن بخشی از ظرفیت‌های ارزشمند محدوده پیرامونی حرم مطهر است. احیای این مجموعه‌ها باید در قالب یک برنامه منسجم و مرحله‌بندی‌شده و با همکاری شهرداری، شورای شهر، سازمان بهسازی اطراف حرم، دستگاه‌های میراث فرهنگی و مالکان دنبال شود تا این فضاها بار دیگر به عناصر فعال و اثرگذار در حیات شهری قم تبدیل شوند.
انتهای پیام/
