معاون پژوهشی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی گفت: حکمرانی زمینهساز در حال تبدیلشدن به گفتمان علمی است.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی نسیم قم، حجت الاسلام والمسلمین حسین الهی نژاد، معاون پژوهشی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی طی سخنانی در سلسله نشست های حکمرانی زمینه ساز با موضوع پیشران ها و روند های حکمرانی زمینه ساز، با اشاره به برگزاری مدرسه علمی حکمرانی زمینهساز، اظهار کرد: اصل موضوع حکمرانی، موضوعی جدید و نسبتاً نوپدید در ادبیات علمی است و به تبع آن، حکمرانی اسلامی نیز که میتوان آن را در تمایز با مفهوم حکومت اسلامی مورد بررسی قرار داد، از مباحث جدید به شمار میرود؛ در این میان، «حکمرانی زمینهساز» موضوعی جدیدتر است که طی چند سال اخیر مورد توجه مراکز علمی و مهدوی قرار گرفته است.
وی افزود: نخستین نشستهای علمی با موضوع حکمرانی زمینهساز در پژوهشکده مهدویت و آیندهپژوهی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی با محورهایی همچون «حکمرانی زمینهساز» و «حکمرانی ولی فقیه» برگزار شد و از همان ابتدا تلاش شد با برگزاری نشستها، کرسیهای علمی و گفتوگوهای تخصصی، زمینه شکلگیری ادبیات علمی پیرامون این موضوع فراهم شود.
معاون پژوهشی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی ادامه داد: هر موضوع جدیدی برای تبدیلشدن به یک دانش و گفتمان علمی، نیازمند شکلگیری ادبیات تخصصی، گفتوگو و مفاهمه میان متخصصان است و پس از آن میتواند به تدریج در جامعه به عنوان یک گفتمان مطرح و نهادینه شود؛ از همین رو، با توجه به نوپدید بودن بحث حکمرانی زمینهساز، ضرورت برگزاری مدارس علمی تخصصی در این حوزه احساس شد.
وی خاطرنشان کرد: بر همین اساس، پژوهشکده مهدویت و آیندهپژوهی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی با همکاری دبیرخانه ستاد توسعه مهدویت و انتظار مستقر در مسجد مقدس جمکران و مشارکت مراکز علمی مختلف، اقدام به طراحی مدارس علمی حکمرانی زمینهساز کرد.
الهینژاد با اشاره به برگزاری نخستین و دومین مدرسه حکمرانی زمینهساز گفت: در این مدارس، نشستهای تخصصی متعددی با حضور استادان و نخبگان حوزه و دانشگاه برگزار شد و اکنون با برگزاری مدرسه سوم، مجموعه این سه مدرسه دربرگیرنده حدود ۵۰ نشست علمی و مشارکت نزدیک به ۱۰۰ نفر از استادان و نخبگان حوزه و دانشگاه خواهد بود.
وی تصریح کرد: هدف از این فعالیتها صرفاً برگزاری نشستهای علمی نیست، بلکه تلاش شده است موضوع حکمرانی زمینهساز در جامعه علمی گسترش پیدا کند و بهویژه قشر تحصیلکرده حوزه و دانشگاه با این مسئله بیشتر درگیر شوند و زمینه ورود پژوهشگران و متخصصان به این عرصه فراهم شود.
معاون پژوهشی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی با اشاره به روح حاکم بر مدارس سهگانه حکمرانی زمینهساز اظهار داشت: محور اصلی این مدارس، موضوع زمینهسازی و حکمرانی ولایی است و در این چارچوب، موضوعاتی همچون حکمرانی قرآنی، حکمرانی مهدوی و حکمرانی ولی فقیه مورد توجه قرار گرفته است؛ البته تأکید بر مفهوم «حکمرانی ولی فقیه» است و نه صرفاً «حکومت ولی فقیه».
وی درباره ضرورت شکلگیری این مدارس گفت: یکی از مهمترین ضرورتها، توجه به اقتضائات عصر غیبت است. ما در دوران غیبت حضرت ولیعصر(عج) قرار داریم و این دوران اقتضائات خاص خود را دارد که باید نسبت به آنها شناخت بیشتری پیدا کنیم. در این دوران، آموزه مهدویت و بهویژه مفهوم انتظار از اهمیت ویژهای برخوردار است.
وی ادامه داد: انتظار در معنای حقیقی خود با زمینهسازی پیوند دارد و یکی از جلوههای عالی زمینهسازی، توجه به حکمرانی زمینهساز و حکمرانی ولی فقیه است. از سوی دیگر، یکی از مهمترین رسالتهای منتظران در عصر غیبت، آمادگی و آمادهسازی است که این مسئله میتواند در قالب حکمرانی زمینهساز مورد بررسی قرار گیرد.
الهینژاد با اشاره به مأموریتهای تعریفشده برای مدارس حکمرانی زمینهساز بیان کرد: نخستین مأموریت، تولید ادبیات علمی پیرامون حکمرانی زمینهساز بود. مأموریت دوم، درگیر کردن نخبگان، خواص و جامعه تحصیلکرده حوزه و دانشگاه با این موضوع و فراهمکردن زمینه ورود آنان به این عرصه بود و سومین مأموریت نیز اشاعه و ترویج معارف مهدویت در جامعه از طریق طرح مباحث حکمرانی زمینهساز تعریف شد.
وی افزود: یکی دیگر از مأموریتهای پیشبینیشده، برگزاری همایش بینالمللی با موضوع «حکمرانی ولی فقیه؛ حکمرانی زمینهساز» بود که به دلیل فراهمنشدن زمینه برگزاری آن در سال جاری، برنامهریزی شده است پس از تکمیل مدارس سهگانه، این همایش در سال ۱۴۰۶ برگزار شود.
معاون پژوهشی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی درباره محورهای علمی این مدارس گفت: برای مدارس اول و دوم در مجموع ۳۰ آرمان و برای هر آرمان یک نشست علمی تعریف شد و با اضافه شدن مدرسه سوم، تعداد این آرمانها به حدود ۵۰ مورد خواهد رسید.
وی افزود: تحقق مقاومت و تابآوری در حکمرانی زمینهساز، تبیین جنگ شناختی، جنگ ارادهها و نبرد روایتها، تحقق اتحاد و همگرایی، دشمنشناسی، حکمرانی ولی فقیه، حکمرانی مردمپایه، نقش ملیت و وطنخواهی، تحقق عزت و اقتدار ملی، حکمرانی سایبری، منطق تصمیمگیری ولی فقیه، نقش اماکن مقدس در حکمرانی زمینهساز، نسبت حکمرانی زمینهساز با سنتهای الهی و نقش دولت و نهادهای دولتی در حکمرانی زمینهساز، از جمله موضوعاتی است که در این نشستها مورد بررسی قرار گرفته است.
معاون پژوهشی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی هدف نهایی مدارس حکمرانی زمینهساز را زمینهسازی برای ظهور حضرت ولیعصر(عج) عنوان کرد و گفت: همه این فعالیتها در نهایت با هدف تحقق زمینهسازی ظهور و حرکت جامعه در مسیر فراهمکردن شرایط ظهور حضرت ولیعصر(عج) و طلوع خورشید ولایت عظمی دنبال میشود.
الهینژاد درباره دستاوردهای این مدارس اظهار داشت: برگزاری حدود ۵۰ نشست علمی تخصصی، تدوین حدود ۳۰ مقاله علمی، انتشار این مقالات در چندین مجله علمی و گردآوری بخشی از آنها در قالب مجموعه مقالات، از جمله خروجیهای مدارس اول و دوم بوده است.
وی ادامه داد: یکی از این مجموعه مقالات که حاصل نشستهای مدرسه اول حکمرانی زمینهساز است و حدود ۲۰ نشست علمی را دربر میگیرد، توسط انتشارات مسجد مقدس جمکران منتشر شده و در این مراسم نیز از این اثر رونمایی خواهد شد.
معاون پژوهشی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی تولید حدود هزار و صد صفحه محتوای علمی را از دیگر دستاوردهای این مدارس دانست و افزود: این میزان تولید علمی حاصل فعالیت دو مدرسه نخست بوده و با برگزاری مدرسه سوم، این مجموعه تکمیل خواهد شد.
وی همچنین درگیر کردن استادان و نخبگان حوزه و دانشگاه با موضوع حکمرانی زمینهساز را از دیگر دستاوردهای این طرح عنوان کرد و گفت: تلاش شده است با استفاده از ظرفیت علمی حوزه و دانشگاه، زمینه توسعه مطالعات تخصصی و شکلگیری یک گفتمان علمی پیرامون حکمرانی زمینهساز فراهم شود.
الهینژاد در پایان گفت: تدوین سیاستهای کلان، سیاستهای راهبردی و نگاشت نهادی از دیگر خروجیهای مورد انتظار این مدارس است تا این مطالعات صرفاً در سطح نظری باقی نماند و بتواند با رویکردی کاربردی در اختیار مراکز و نهادهای مختلف قرار گیرد و در عرصه سیاستگذاری و حکمرانی مورد استفاده واقع شود.
منبع خبر: خبرگزاری تسنیم
