معاون آموزش حوزه علمیه قم از تحصیل بیش از ۳۰ هزار طلبه در این حوزه خبر داد.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی نسیم قم، حجتالاسلام والمسلمین علیاصغر همتیان امروز در مراسم افتتاحیه سال تحصیلی جدید حوزههای علمیه که در مدرسه مبارکه فیضیه قم برگزار شد، با تشریح آخرین وضعیت آموزشی حوزه علمیه قم اظهار کرد: در سال تحصیلی گذشته، چهار هزار و ۶۹۶ طلبه در مدارس سطح یک قم مشغول تحصیل بودند. در همین سال، ۹ هزار و ۲۷۴ طلبه نیز در سطح عالی حوزه علمیه قم و ۱۳ هزار و ۲۷۵ طلبه در مقطع خارج، در سامانه ثبت درس داشتند.
تحصیل بیش از ۲۲ هزار طلبه در سطوح عالی و خارج
معاون آموزش حوزه علمیه قم با اشاره به مجموع آمار طلاب شاغل به تحصیل در سطوح عالی و خارج حوزه علمیه قم تصریح کرد: بر اساس آمار ثبتشده، بیش از ۲۲ هزار طلبه در سطوح عالی و خارج حوزه علمیه قم مشغول تحصیل هستند.
همتیان ادامه داد: البته این آمار شامل طلابی نمیشود که چهار سال درس خارج خود را به پایان رساندهاند و از اینرو دیگر نیازی به ثبت درس ندارند؛ بنابراین با در نظر گرفتن این گروه از طلاب، مجموع طلاب بالفعل مشغول به تحصیل در حوزه علمیه قم به بیش از ۳۰ هزار نفر میرسد.
وی این میزان از ظرفیت انسانی را ظرفیتی ارزشمند برای حوزه علمیه قم دانست و اظهار کرد: حضور بیش از ۳۰ هزار طلبه بالفعل در فرایند تحصیل، ظرفیت علمی و آموزشی قابل توجهی برای حوزه علمیه قم به شمار میرود که باید مورد توجه و بهرهبرداری قرار گیرد.
فعالیت بیش از هزار استاد در مدارس سطح یک
معاون آموزش حوزه علمیه قم در ادامه به تشریح وضعیت استادان و ظرفیت آموزشی حوزه پرداخت و گفت: در مدارس سطح یک قم، در سال تحصیلی گذشته یک هزار و ۱۰۵ استاد به امر تدریس اشتغال داشتند. از شهریور سال گذشته تاکنون نیز ۱۷۰ استاد جدید در سطح یک موفق به دریافت حکم تدریس شده و وارد چرخه آموزش حوزه علمیه قم شدهاند.
همتیان با اشاره به روند توسعه و تقویت بدنه آموزشی حوزه علمیه قم خاطرنشان کرد: ورود استادان جدید به چرخه تدریس، موجب تقویت ظرفیت آموزشی مدارس و فراهم شدن زمینه استفاده از توان علمی استادان واجد شرایط در فرایند تربیت و آموزش طلاب میشود.
هزار و ۷۶۸ استاد در سطح عالی حوزه فعالیت دارند
معاون آموزش حوزه علمیه قم همچنین با اشاره به وضعیت استادان در سطح عالی اظهار کرد: در سطح عالی حوزه علمیه قم نیز در سال گذشته یک هزار و ۷۶۸ استاد به تدریس اشتغال داشتند. علاوه بر این، بیش از ۳۵۰ استاد در مقطع خارج و یک هزار و ۱۱۸ استاد نیز در مراکز تخصصی حوزه علمیه قم فعالیت آموزشی داشتند. در مجموع، بیش از چهار هزار استاد در سال گذشته در حوزه علمیه قم مشغول تدریس بودند.
معاون آموزش حوزه علمیه قم با تأکید بر اینکه ورود استادان به چرخه تدریس بر اساس ضوابط و ارزیابیهای علمی انجام میشود، اظهار کرد: طی سالهای اخیر، ورود استادان به چرخه تدریس بر اساس ارزیابیهای علمی صورت گرفته است و این روند یکی از ظرفیتهای ارزشمند حوزه علمیه به شمار میرود.
وی افزود: توجه به ارزیابی علمی استادان و استفاده از نیروهای دارای صلاحیت علمی در فرایند آموزش، زمینه ارتقای کیفیت آموزشی و تقویت بنیه علمی حوزه را فراهم میکند.
همتیان در ادامه با اشاره به حضور بیش از چهار هزار استاد در حوزه علمیه قم گفت: اینکه امروز بیش از چهار هزار استاد در حوزه علمیه قم مشغول تدریس هستند، ظرفیت علمی بسیار بزرگی برای حوزه محسوب میشود و نشاندهنده برخورداری حوزه علمیه قم از یک شبکه گسترده و قابل توجه آموزشی و علمی است.
برگزاری بیش از ۷۰۰ درس خارج در سال تحصیلی گذشته
معاون آموزش حوزه علمیه قم با تشریح آخرین وضعیت دروس سطح عالی و خارج این حوزه، از برگزاری بیش از ۷۰۰ درس خارج در سال تحصیلی گذشته خبر داد و گفت: روند ثبت دروس اساتید و انتخاب واحدهای آموزشی طلاب برای سال تحصیلی جدید نیز با موفقیت در حال انجام است.
وی با اشاره به گستردگی برنامههای آموزشی حوزه علمیه قم در مقطع دروس خارج اظهار کرد: در سال تحصیلی گذشته، در مجموع ۲۷۵ درس خارج اصول، ۱۲۷ درس خارج فقه و ۱۱۱ درس خارج فقه معاصر در حوزه علمیه قم برگزار شد. علاوه بر این موارد، در مجموع بیش از ۷۰۰ درس خارج در حوزه علمیه قم ارائه شد که نشاندهنده ظرفیت گسترده علمی و آموزشی این حوزه و حضور قابل توجه اساتید در سطوح عالی و خارج است
ثبت درس یک هزار و ۸۲۵ استاد برای سال تحصیلی جدید
همتیان درباره روند ثبت دروس اساتید و انتخاب دروس طلاب برای سال تحصیلی جدید نیز گفت: فرآیند ثبت درس اساتید و انتخاب دروس طلاب تاکنون به خوبی پیش رفته است و بخش قابل توجهی از اساتید دروس خود را برای سال تحصیلی جدید ثبت کردهاند. از حدود دو هزار استاد سطح عالی و خارج حوزه علمیه قم، تاکنون یک هزار و ۸۲۵ استاد دروس خود را ثبت کردهاند و در مجموع ۶ هزار و ۶۴۲ درس نیز از سوی طلاب انتخاب شده است.
معاون آموزش حوزه علمیه قم این آمار را بیانگر گستردگی و تنوع ظرفیت آموزشی حوزه دانست و خاطرنشان کرد: افزایش تعداد اساتید و تنوع دروس ارائهشده، امکان انتخاب و بهرهمندی طلاب از ظرفیتهای مختلف علمی را افزایش داده و زمینه استفاده بیشتر از دیدگاهها و روشهای آموزشی اساتید را فراهم کرده است.
افزایش بیش از ۱۰۰ درصدی تعداد اساتید طی یک دهه
همتیان همچنین با اشاره به روند افزایش تعداد اساتید سطح عالی و خارج حوزه علمیه قم طی سالهای اخیر اظهار کرد: از سال ۱۳۹۶ تاکنون، تعداد اساتید سطح عالی و خارج حوزه علمیه قم بیش از ۱۰۰ درصد افزایش یافته است. تعداد اساتید این سطوح در سال ۱۳۹۶ کمتر از هزار نفر بود، اما این رقم اکنون به بیش از دو هزار استاد رسیده است؛ روندی که نشاندهنده رشد قابل توجه ظرفیت علمی و آموزشی حوزه علمیه قم در سالهای اخیر است.
معاون آموزش حوزه علمیه قم با تأکید بر اینکه افزایش تعداد اساتید را باید به عنوان یک ظرفیت علمی مهم مورد توجه قرار داد، گفت: ممکن است در برخی موارد، حلقههای درس از نظر تعداد طلاب محدودتر به نظر برسد، اما این مسئله لزوماً به معنای کاهش ظرفیت علمی حوزه نیست.
تعدد حلقههای علمی؛ ظرفیتی برای توسعه آموزشهای حوزوی
همتیان در ادامه تصریح کرد: اگر در برخی موارد حلقههای درس محدودتر مشاهده میشود، یکی از دلایل آن حضور تعداد بیشتری از اساتید ارزشمند و شکلگیری حلقههای علمی متعدد است. افزایش تعداد اساتید و گسترش حلقههای درس، در حقیقت یک ظرفیت علمی بزرگ برای حوزه علمیه قم به شمار میرود و میتواند زمینه را برای توسعه آموزشهای تخصصی، افزایش تنوع علمی و بهرهمندی طلاب از دیدگاهها و روشهای مختلف علمی فراهم کند.
معاون آموزش حوزه علمیه قم در ادامه با اشاره به روند رو به رشد ظرفیتهای آموزشی این حوزه، بر اهمیت توجه به آمار و روندهای موجود در ارزیابی وضعیت علمی حوزه تأکید کرد و گفت: رشد قابل توجه تعداد اساتید، افزایش تنوع دروس و استقبال طلاب از انتخاب دروس، از جمله نشانههای گسترش ظرفیت علمی و آموزشی حوزه علمیه قم در سالهای اخیر است.
فعالیت ۴۲ مرکز تخصصی حوزه علمیه قم با ارائه ۹۹ رشته
همتیان با اشاره به وضعیت آموزشی و تخصصی حوزه علمیه قم در سال تحصیلی گذشته اظهار کرد: در این سال، ۴۲ مرکز تخصصی در حوزه علمیه قم فعال بودند و در مجموع ۹۹ رشته تخصصی در این مراکز ارائه میشد. در این مراکز، دو هزار و ۲۹ طلبه در رشتههای تخصصی مختلف مشغول تحصیل بودند و روند فعالیتهای آموزشی و علمی حوزه در این بخش دنبال میشد.
معاون آموزش حوزه علمیه قم با اشاره به شرایط ویژه ایجادشده در پی آغاز جنگ رمضان، ادامه داد: با هدایت اعضای شورای عالی و مدیریت حوزههای علمیه، متناسب با شرایط جدید، مأموریت اساتید و طلاب از عرصه کسب دانش و فعالیتهای معمول آموزشی به عرصه دفاع از نظام اسلامی تغییر پیدا کرد.
همتیان تصریح کرد: در این شرایط، طلاب و فضلا به صورت فردی و همچنین در قالب مجموعهها و تشکلهای مختلف، در عرصههای گوناگون دفاع از نظام اسلامی حضور یافتند و متناسب با نیازهای موجود به ایفای نقش پرداختند.
وی این حضور را گسترده و فراگیر دانست و گفت: بخش قابل توجهی از مدارس و واحدهای آموزشی حوزه علمیه قم در این حرکت مشارکت داشتند و ظرفیتهای مختلف حوزه برای خدمترسانی و پشتیبانی از جبهه دفاع از نظام اسلامی به کار گرفته شد.
برپایی ۱۷۳ موکب از سوی مدارس و واحدهای آموزشی حوزه
معاون آموزش حوزه علمیه قم با اشاره به اقدامات انجامشده از سوی مدارس و واحدهای آموزشی اظهار کرد: در مجموع، ۱۱۰ مدرسه و واحد آموزشی شامل مدارس سطح یک، مدارس عالی و مدارس تخصصی، اقدام به برپایی ۱۷۳ موکب کردند. از مجموع این مواکب، ۱۱۸ موکب در شهر قم مستقر شدند و سایر مواکب نیز در مناطق اطراف قم به ارائه خدمات پرداختند.
همتیان خاطرنشان کرد: علاوه بر این ۱۷۳ موکب، نزدیک به ۱۰۰ موکب دیگر نیز از سوی طلاب جهادی قم و با مدیریت مستقیم خود طلاب برپا شد که نشاندهنده ظرفیت بالای روحیه جهادی و مسئولیتپذیری طلاب حوزه علمیه قم در شرایط خاص و مورد نیاز جامعه است
مشارکت معاونتهای مختلف حوزه علمیه در فعالیتهای جهادی
وی با اشاره به نقش سایر معاونتهای حوزه علمیه قم در این حرکت افزود: معاونت تبلیغ حوزه علمیه قم نیز در زمینه بسیج نیروهای طرح امین و ساماندهی مبلغان فعال بود و ظرفیت تبلیغی حوزه را برای حضور مؤثرتر در این عرصه سازماندهی کرد.
معاون آموزش حوزه علمیه قم ادامه داد: معاونت پژوهش حوزه نیز متناسب با مأموریت خود در این عرصه فعالیتهایی داشت و در مجموع، بخشهای مختلف حوزه علمیه قم تلاش کردند متناسب با وظایف و ظرفیتهای خود در این حرکت مشارکت کنند
همتیان همچنین به فعالیت معاونت تحصیل اشاره کرد و گفت: معاونت تحصیل نیز با برپایی یک موکب معرفتی در این حرکت مشارکت کرد و از ظرفیت معرفتی و آموزشی حوزه برای ایفای نقش در شرایط جدید بهره گرفت.
وی تأکید کرد: در مجموع میتوان گفت که همه ارکان و بخشهای حوزه علمیه قم، متناسب با مأموریت و ظرفیت خود، در دفاع از نظام اسلامی فعال بودند و هر مجموعه تلاش کرد سهم خود را در این عرصه ایفا کند.
مدارس دروس آزاد؛ یکی از پایگاههای مهم علمی حوزه
معاون آموزش حوزه علمیه قم در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به اهمیت مدارس دروس آزاد اظهار کرد: بخش عمده تلاشهای علمی طلاب در دروس آزاد حوزه رقم میخورد و مدارس دروس آزاد از جمله پایگاههای مهم علمی حوزه علمیه قم به شمار میروند.
وی افزود: به همین دلیل، ساماندهی مدارس دروس آزاد همواره مورد تأکید مدیر حوزههای علمیه بوده است و ضرورت دارد این مدارس با توجه به ظرفیتهای موجود، نیازهای آموزشی طلاب و شرایط روز حوزه، سازماندهی و ساماندهی شوند.
همتیان با اشاره به شرایط خاص ایجادشده در دوران شیوع کرونا گفت: به دلیل شرایط دوران کرونا، مدارس متعددی در نقاط مختلف سطح شهر قم فعال شده بود و بخشی از فعالیتهای آموزشی با توجه به اقتضائات آن دوره در این مدارس دنبال میشد.
کاهش و ساماندهی مدارس دروس آزاد
وی ادامه داد: پس از عبور از شرایط ویژه دوران کرونا، ساماندهی و تجمیع مدارس دروس آزاد در دستور کار قرار گرفت تا فعالیتهای آموزشی این مدارس با انسجام و نظم بیشتری دنبال شود. در نتیجه این روند ساماندهی و تجمیع، تعداد مدارس دروس آزاد تقریباً به نصف کاهش یافت.
همتیان تأکید کرد: هدف از این ساماندهی، صرفاً کاهش تعداد مدارس نبوده است، بلکه تلاش شده است ظرفیتهای آموزشی موجود به شکل منسجمتر و هدفمندتر مورد استفاده قرار گیرد و مدارس دروس آزاد بتوانند نقش خود را به عنوان یکی از پایگاههای مهم علمی حوزه علمیه قم با کیفیت و انسجام بیشتری ایفا کنند.
نظارت بر انضباط آموزشی دروس آزاد و ساماندهی کلاسهای فاقد استانداردهای لازم
معاون آموزش حوزه علمیه قم با اشاره به اقدامات انجامشده برای ارتقای انضباط آموزشی در مدارس، اظهار کرد: طی دو سال گذشته، گروهی از اساتید با حضور در مدارس، وضعیت برگزاری دروس و میزان انضباط آموزشی آنها را مورد بررسی و ارزیابی قرار دادند.
وی افزود: در این فرآیند، وضعیت دروس از نظر نظم و انضباط آموزشی بررسی شد و در مواردی که یک درس از شرایط و انضباط آموزشی کافی برخوردار نبود، موضوع از سوی مسئولان مربوطه مورد پیگیری قرار گرفت و برای رفع مشکلات موجود اقدامات لازم انجام شد.
همتیان ادامه داد: چنانچه بینظمی در برگزاری یک درس استمرار پیدا میکرد و اقدامات اصلاحی به نتیجه مطلوب نمیرسید، آن درس تعطیل و طلاب حاضر در آن به سایر کلاسها و دروس منتقل میشدند تا ضمن جلوگیری از اتلاف ظرفیت آموزشی، زمینه بهرهمندی طلاب از دروس منظم و باکیفیت فراهم شود.
وی با اشاره به نتایج این فرآیند گفت: در مجموع طی دو سال گذشته، حدود ۵۰۰ درس در چارچوب این فرآیند ساماندهی و تعطیل شده و طلاب شرکتکننده در این دروس به کلاسهای دیگر منتقل شدهاند. همچنین در سال گذشته نیز ۳۵۰ درس مورد ساماندهی قرار گرفت که این اقدامات در راستای ارتقای سطح انضباط آموزشی و بهبود کیفیت برگزاری دروس آزاد در مدارس انجام شده است.
امکان دسترسی مدیران مدارس به سوابق آموزشی و وضعیت حضور طلاب
همتیان همچنین به توسعه دسترسی مدیران مدارس به اطلاعات آموزشی طلاب اشاره کرد و گفت: در حال حاضر مدیران مدارس این امکان را دارند که اطلاعات طلبهای را که وارد مدرسه آنها میشود، مشاهده و بررسی کنند.
وی افزود: اطلاعاتی از جمله معدل، وضعیت حضور و غیاب و سوابق آموزشی طلبه در اختیار مدیران مدارس قرار میگیرد و آنان میتوانند با استفاده از این اطلاعات، شناخت دقیقتری از وضعیت آموزشی طلاب به دست آورند و متناسب با شرایط موجود برای رشد و ارتقای علمی و آموزشی مدرسه برنامهریزی کنند. دسترسی به این اطلاعات میتواند به مدیران مدارس کمک کند تا ظرفیتها و نیازهای آموزشی طلاب را بهتر شناسایی کرده و برنامهریزیهای خود را بر مبنای دادهها و اطلاعات دقیقتر انجام دهند.
راهاندازی کانونهای هدایت علمی ـ تربیتی برای حمایت از طلاب دروس آزاد
معاون آموزش حوزه علمیه قم در ادامه با اشاره به راهاندازی کانونهای هدایت علمی ـ تربیتی، این کانونها را یکی از اقدامات انجامشده با هدف تقویت و پشتیبانی از دروس آزاد عنوان کرد. طلابی که در دروس آزاد شرکت میکنند، میتوانند از ظرفیتها و خدمات این کانونها در حوزههای مختلف مشاوره علمی، پژوهشی و تربیتی بهرهمند شوند و متناسب با نیازهای خود از راهنمایی و حمایت کارشناسان و مشاوران استفاده کنند.
وی با اشاره به میزان استقبال طلاب از این کانونها در سال گذشته گفت: در سال گذشته، بیش از سه هزار طلبه در کانونهای هدایت علمی ـ تربیتی عضو بودند و از خدمات و برنامههای این کانونها استفاده کردند.
بهرهمندی بیش از سه هزار طلبه از خدمات مشاورهای و پژوهشی
همتیان افزود: از میان طلاب عضو این کانونها، دو هزار و ۹۰ نفر از خدمات مشاوره تربیتی بهرهمند شدند، یک هزار و ۶۳۸ نفر در فعالیتها و خدمات پژوهشی مشارکت کردند و بیش از دو هزار طلبه نیز از مشاورههای علمی ارائهشده در این کانونها استفاده کردند.
وی تأکید کرد: ارائه این خدمات با هدف آن صورت میگیرد که طلاب شرکتکننده در دروس آزاد، علاوه بر بهرهمندی از ظرفیت آموزشی مدارس و اساتید، از یک شبکه حمایتی و هدایتگر در عرصههای علمی، پژوهشی و تربیتی نیز برخوردار باشند.
معاون آموزش حوزه علمیه قم گفت: امیدواریم با اجرای آییننامه جامعتر کانونهای هدایت علمی ـ تربیتی، زمینه برای تقویت و توسعه فعالیت این کانونها فراهم شود. انتظار میرود با اجرای این آییننامه و توسعه خدمات و برنامههای کانونهای هدایت علمی ـ تربیتی، آثار و نتایج فعالیت آنها بیش از گذشته در فرآیند رشد علمی، پژوهشی و تربیتی طلاب نمایان شود و این کانونها بتوانند نقش مؤثرتری در هدایت و پشتیبانی از مسیر تحصیلی و تربیتی طلاب ایفا کنند
گسترش خدمات غیرحضوری و تقویت فعالیتهای علمی در حوزه علمیه قم
همتیان، با اشاره به تأکید مدیریت حوزههای علمیه بر توسعه خدمات غیرحضوری و کاهش مراجعات حضوری طلاب، از پاسخگویی به ۱۵ هزار و ۸۰۰ درخواست از طریق پیشخوان مجازی حوزه علمیه قم از نهم فروردینماه تا ۱۱ شهریورماه سال جاری خبر داد.
وی با بیان اینکه پیشخوان مجازی حوزه علمیه قم در ماههای اخیر بهطور جدی فعال شده است، اظهار کرد: رویکرد مدیریت حوزههای علمیه بر این است که طلاب برای انجام امور آموزشی و اداری، تا حد امکان نیازی به مراجعه حضوری نداشته باشند و بخش قابل توجهی از خدمات مورد نیاز آنان به صورت غیرحضوری ارائه شود.
معاون آموزش حوزه علمیه قم افزود: در حال حاضر فرآیندهایی همچون ثبت درس اساتید و انتخاب دروس توسط طلاب نیز به صورت غیرحضوری انجام میشود و تلاش بر این است که با توسعه زیرساختهای الکترونیکی، ارائه خدمات آموزشی و اداری با سهولت، سرعت و دسترسی بیشتری همراه شود.
انتشار ۸۴ مجله علمی در مدارس و مراکز حوزه علمیه قم
همتیان در ادامه با اشاره به ظرفیتهای علمی حوزه علمیه قم گفت: در حال حاضر ۸۴ مجله علمی در مدارس و مراکز حوزه علمیه قم تولید و منتشر میشود که نشاندهنده ظرفیت قابل توجه علمی و پژوهشی این مجموعه است
وی همچنین از برگزاری ۲۵۰ نشست علمی در سال تحصیلی گذشته خبر داد و خاطرنشان کرد: این نشستها در مرکز مدیریت حوزه علمیه قم و واحدهای آموزشی برگزار شده و زمینهای برای ارائه و تبادل دیدگاههای علمی، پژوهشی و تخصصی فراهم کرده است.
معاون آموزش حوزه علمیه قم با اشاره به برگزاری دوازدهمین دوره جشنواره علامه حلی اظهار کرد: در این دوره، دو هزار و ۲۵۴ نفر از اساتید و طلاب حوزه علمیه در جشنواره شرکت کردند که در نهایت ۱۵۰ نفر به عنوان برگزیده انتخاب شدند. برگزاری این جشنواره یکی از زمینههای شناسایی، حمایت و معرفی استعدادهای علمی طلاب و اساتید است.
ثبت بیش از ۱۱ هزار فایل صوتی و ۱۰ هزار تقریر در سامانه تقریرات
همتیان در بخش دیگری از سخنان خود به فعالیتهای صورتگرفته در زمینه ثبت و ساماندهی محتوای علمی در سامانه تقریرات حوزه علمیه قم اشاره کرد و گفت: تاکنون ۱۱ هزار و ۲۰۰ فایل صوتی از اساتید و ۱۰ هزار و ۴۰۰ تقریر در این سامانه ثبت شده است.
وی با اشاره به اهمیت ثبت و نگهداری این آثار علمی افزود: این مجموعه با تداوم فعالیت و تکمیل محتوای آن، به مرور زمان به یک ذخیره علمی ارزشمند برای حوزه علمیه تبدیل خواهد شد و میتواند در حفظ، ساماندهی و بهرهبرداری از میراث علمی اساتید و مباحث آموزشی حوزه نقش مؤثری ایفا کند.
افزایش دو برابری جلسات گروههای علمی حوزه علمیه قم برای ارتقای کیفیت پایاننامهها
وی با اشاره به فعالیتهای انجامشده در دو سال اخیر اظهار کرد: طی این مدت، اقدامات چشمگیری در دو محور اصلی صورت گرفته که یکی از مهمترین آنها، ارتقای کیفیت فرآیند بررسی پایاننامههای حوزوی بوده است.
معاون آموزش حوزه علمیه قم با تشریح روند جدید بررسی موضوعات پایاننامهها گفت: در جلسات گروههای علمی، موضوعات پیشنهادی پایاننامهها با دقت و حساسیت بیشتری مورد بررسی قرار میگیرد و اعضای گروه موظف هستند درباره ابعاد مختلف موضوع، از جمله توان علمی طلبه برای نگارش پایاننامه، منابع در دسترس و ظرفیت علمی موجود برای انجام پژوهش اظهارنظر کنند.
همتیان افزود: این رویکرد با هدف آن دنبال میشود که پیش از ورود طلبه به فرآیند پژوهش، موضوع پایاننامه از نظر علمی و اجرایی به شکل دقیقتری ارزیابی شود و طلبه بتواند پژوهشی متناسب با توان علمی و ظرفیتهای موجود انجام دهد. نتیجه این فرآیند، دقیقتر و منقحتر شدن موضوعات پیشنهادی پایاننامهها و در نهایت ارتقای سطح کیفی پژوهشهای حوزوی است
افزایش بیش از ۱۰۰ درصدی جلسات گروههای علمی
معاون آموزش حوزه علمیه قم با اشاره به آمار جلسات گروههای علمی گفت: تعداد این جلسات از حدود ۲۰۰ جلسه در سال ۱۴۰۲ به حدود ۴۰۰ جلسه در سال ۱۴۰۴ افزایش یافته است که نشاندهنده رشدی بیش از ۱۰۰ درصدی در این زمینه است.
همتیان خاطرنشان کرد: این افزایش در تعداد جلسات در شرایطی اتفاق افتاده که تعداد پایاننامهها در این بازه زمانی تقریباً ثابت مانده است؛ بنابراین افزایش جلسات، صرفاً ناشی از رشد کمی پایاننامهها نبوده، بلکه بیانگر توجه جدیتر به بررسی تخصصی و کیفی موضوعات و فرآیند پژوهش است.
وی تأکید کرد: هدف از افزایش جلسات گروههای علمی، فراهم کردن زمینه برای بررسی دقیقتر موضوعات و ارائه پیشنهادهای علمی مناسبتر به طلاب است تا پایاننامهها از ابتدا بر مبنای موضوعاتی روشن، دقیق، قابل اجرا و متناسب با ظرفیت علمی پژوهشگر شکل بگیرند.
شناسایی نیازهای پژوهشی نهادهای دینی و اجتماعی
معاون آموزش حوزه علمیه قم همچنین از توجه به نیازهای پژوهشی نهادهای مختلف در حوزه دین و معارف اسلامی خبر داد و گفت: در این مدت، نیازهای پژوهشی نهادهای مختلف شناسایی شده و بخشی از این موضوعات در اختیار طلاب قرار گرفته است.
وی افزود: این اقدام با هدف تقویت ارتباط میان پژوهشهای حوزوی و نیازهای واقعی جامعه و نهادهای دینی انجام شده است تا ظرفیت علمی طلاب در مسیر پاسخگویی به مسائل و نیازهای موجود در حوزه دین و معارف اسلامی بیش از پیش مورد استفاده قرار گیرد.
همتیان بیان کرد: شناسایی مسائل و نیازهای واقعی و تبدیل آنها به موضوعات پژوهشی میتواند زمینهساز هدفمندتر شدن پژوهشهای حوزوی و افزایش کارآمدی و اثربخشی پایاننامهها باشد
بازنگری در سوابق اساتید و بهروزرسانی کادر آموزشی
وی در بخش دیگری از سخنان خود به بازنگری در وضعیت همکاری اساتید اشاره کرد و گفت: طی دو سال گذشته، سوابق همه اساتید مجدداً مورد بررسی و ارزیابی قرار گرفته است. در جریان این بازبینی، اساتیدی که به هر دلیل امکان ادامه همکاری نداشتند، از چرخه همکاری خارج شدند و اساتید جدید متناسب با نیازهای موجود جایگزین آنها شدند.
همتیان خاطرنشان کرد: این فرآیند با هدف بهروزرسانی ظرفیت آموزشی و علمی و استفاده از استادانی متناسب با نیازهای آموزشی و پژوهشی حوزه علمیه قم دنبال شده است.
تمرکز بر ارتقای کیفیت آموزش و پژوهش
معاون آموزش حوزه علمیه قم گفت: رویکرد اتخاذشده طی دو سال اخیر مبتنی بر ارتقای کیفیت، تخصصیتر شدن فرآیندهای آموزشی و پژوهشی و افزایش ارتباط پژوهشهای حوزوی با نیازهای واقعی است.
همتیان، معاون آموزش حوزه علمیه قم، با اشاره به آخرین وضعیت ساماندهی استادان راهنما و مشاور پایاننامههای حوزه علمیه قم گفت: در حال حاضر یک هزار و ۷۴۲ استاد در سامانه پایاننامهها به عنوان استاد راهنما و مشاور ثبت شدهاند و در کنار این ظرفیت موجود، جذب نخبگانی استادان راهنما و مشاور نیز در دستور کار قرار گرفته است.
وی با تأکید بر اهمیت ارتقای کیفیت علمی پایاننامههای طلاب، از استادانی که از ظرفیت و توان علمی لازم برای هدایت و راهنمایی پایاننامهها برخوردارند، خواست در فراخوان جذب استادان راهنما و مشاور مشارکت کنند تا ظرفیت علمی حوزه در این بخش بیش از پیش تقویت شود.
معاون آموزش حوزه علمیه قم در ادامه به روند تعیین ظرفیت استادان راهنما اشاره کرد و گفت: در مقطعی، ظرفیت هر استاد برای راهنمایی پایاننامه حداکثر پنج پایاننامه تعیین شده بود. هرچند اعمال این محدودیت با برخی فشارها و دشواریها همراه بود، اما این سیاست در نهایت موجب شد تعداد بیشتری از استادان وارد چرخه راهنمایی پایاننامهها شوند و مسئولیت هدایت علمی طلاب را بر عهده بگیرند.
همتیان افزود: پس از آن و با تدوین و ابلاغ آییننامه جدید، ظرفیت استادان راهنما بر اساس شاخصهای مشخص علمی و آموزشی مورد بازنگری قرار گرفت و افزایش یافت. بر اساس ضوابط جدید، در شرایط خاص، ظرفیت یک استاد میتواند تا ۱۰ پایاننامه نیز افزایش پیدا کند.
وی خاطرنشان کرد: این تغییرات با هدف ایجاد تناسب میان ظرفیت علمی استادان، نیازهای آموزشی و پژوهشی طلاب و ضرورت تسریع در روند انجام پایاننامهها صورت گرفته است.
تسهیل مسیر تحصیلی طلاب با بازخوانی مقررات
معاون آموزش حوزه علمیه قم همچنین از بازخوانی و اصلاح برخی مقررات با هدف تسهیل مسیر تحصیلی طلاب خبر داد و اظهار کرد: در جریان بررسی قوانین و آییننامههای آموزشی، مواردی مورد بازنگری قرار گرفته تا مسیر تحصیلی طلاب با سهولت و انعطاف بیشتری دنبال شود.
وی یکی از این موارد را امکان آغاز فرایند پایاننامه سطح سه پس از اتمام پایه نهم عنوان کرد و گفت: طلبهای که پایه نهم را به پایان رسانده باشد، میتواند فرایند پایاننامه سطح سه را آغاز کند. این اقدام در راستای تسهیل مسیر تحصیلی و کاهش موانع موجود در روند آموزشی و پژوهشی طلاب انجام شده است.
فراهم شدن امکان حضور طلاب در جلسات گروههای علمی
همتیان همچنین به موضوع تعامل بیشتر طلاب با گروههای علمی اشاره کرد و گفت: زمینه حضور طلاب در جلسات گروههای علمی فراهم شده است تا ارتباط مستقیمتری میان طلاب، استادان و گروههای تخصصی شکل بگیرد.
وی افزود: بر این اساس، اگر طرح پژوهشی طلبهای در فرایند بررسی علمی رد شود و طلبه نسبت به نتیجه اعلامشده اعتراض یا ابهامی داشته باشد، زمینه حضور وی در گروه علمی و گفتوگو با استادان فراهم شده است.
معاون آموزش حوزه علمیه قم تصریح کرد: این امکان با هدف افزایش شفافیت در فرایند بررسی طرحهای پژوهشی و ایجاد فرصت برای تبیین دیدگاهها، رفع ابهامات و بررسی دقیقتر موضوعات علمی فراهم شده است.
وی خاطرنشان کرد: حضور طلبه در گروه علمی و گفتوگوی مستقیم با استادان میتواند به درک دقیقتر دلایل رد یا اصلاح طرح پژوهشی کمک کند و زمینه را برای اصلاح علمی طرح و ادامه فرایند پژوهش فراهم سازد.
تأکید بر شفافیت و ارتقای کیفیت فرایندهای پژوهشی
معاون آموزش حوزه علمیه قم در پایان، مجموعه این اقدامات را در راستای ساماندهی فرایند پایاننامهها، استفاده هدفمند از ظرفیت استادان، تسهیل مسیر تحصیلی طلاب و ارتقای کیفیت بررسیهای علمی دانست و بر ضرورت تقویت ارتباط میان طلاب، استادان راهنما و گروههای علمی تأکید کرد.
منبع خبر: خبرگزاری تسنیم
-است-28n.webp)
