به گزارش پایگاه اطلاع رسانی نسیم قم، آیت الله سید محمدمحسن حسینی طهرانی، فرزند علامه طهرانی (رضوان الله علیهما) در بیانات که در سالهای مختلف داشتند، با اشاره به سیره عملی اولیای الهی که از نزدیک مشاهده نموده یا به ایشان رسیده است، توصیه هایی را برای ماههای محرم و صفر مطرح کرده که گزیده ای از آن در ادامه از نظر خوانندگان گرامی میگذرد:
سفارش آیتالله قاضی به برپایی عزای حضرت سیدالشهدا علیه السلام
مرحوم آیتالحق و العرفان سید علی قاضی ـ رضواناللهعلیه ـ در وصیتنامۀ خود میفرمایند: «و در مستحبات، ترک تعزیهدارى و زیارت حضرت سیدالشهدا مسامحه ننمایید و روضۀ هفتگى ولو دو سه نفر باشد، اسباب گشایش امور است و اگر از اول عمر تا آخرش در خدمت آن بزرگوار از تعزیت و زیارت و غیرهما بهجا بیاورید، هرگز حق آن بزرگوار اداء نمىشود. و اگر هفتگى ممکن نشد، دهۀ اول محرم ترک نشود.»
اهمیت شرکت در مجالس عزاداری
بزرگان نسبت به شرکت در مجالس عزای اهلبیت علیهمالسلام بسیار تأکید داشتند. مرحوم علامۀ طهرانی ـ رضوان الله علیه ـ میفرمودند: «سالک بدون توسل به سیدالشهدا به مقصد نخواهد رسید!» این مسئله یک اصل است و تمام کسانی که برای آنها فتحِ باب شده از طریق توسل به سیدالشهدا بوده است.
مجالس اهلبیت موجب نشاط، انبساط و رغبت نفْس میگردد؛ اما تکرار زیاد در انعقاد اینگونه مجالس، موجب عادت، دلسردی و عدم رغبت میشود. باید به همان حد متعارفِ برگزاری این مجالس اکتفا نمود و به عناوین مختلف، از قبیل نذر و عادت و تظاهر بین افراد، به تکرار و استمرار این مجالس نپرداخت.
نیت و ادب حضور
سیدالشهدا علیهالسلام در آن مجلسی که از روی اخلاص باشد حضور دارد؛ آن مجلسی که برای سیدالشهدا برپا بشود، نه برای ریا و تظاهر! و کسی که وارد مجلس روضۀ امام حسین علیهالسلام میشود باید با وضو باشد. بهترین لباس را باید بپوشد و با لباس تمیز وارد شود؛ نه با لباسی که موجب اشمئزاز، آزار و اذیت دیگران است.
بهترین زمان برگزاری مجلس
بهترین وقت برای مجالس روضه، بینالطلوعین است و فیوضاتی که در بینالطلوعین برای انسان حاصل میشود، در سایر مواقع نیست. مرحوم علامۀ طهرانی رضواناللهعلیه میفرمودند: «مجلس صبح، یک خاصیتی دارد که مجلس بعدازظهر و شب ندارد.» نه اینکه آنها خاصیت و فایده ندارند؛ ولی خصوصِ مجلس صبح یک خصوصیتی دارد.
همراه شدن با حقیقت امام حسین علیهالسلام
در مجالس روضه باید خود را در کنار امام علیهالسلام تصور کنیم و احساسی را که در آن جریان برای حضرت و اصحاب آن حضرت پیش آمده، در وجود خود بیاوریم. وقتی که این احساس بیاید، انسان بخواهد یا نخواهد اشکش جاری میشود.
در ایام محرم و صفر، نظر عرفاء الهى بر مسئلۀ سیدالشهدا نظرِ غنیمت بود؛ یعنى همانطورى که در ماه رجب و ماه رمضان خدا سفره اى گسترده و دعوت کرده است، قضیۀ سیدالشهدا هم یک مسئلهاى است که باید افراد بیایند و بقاپند و توشۀ خودشان را بگیرند و آن تحول و دگرگونى که در اوقات عادى براى انسان پیدا نمىشود در این زمان آن را انجام بدهند.
خیلى عجیب است! این قضیۀ سیدالشهداء مسئلهى عادى نیست و بهعنوان یک کار روزمره و عادت و [صرفاً بهعنوان] احیاء شعائر انسان نباید به آن نگاه کند؛ بلکه باید خودش را در این قضیۀ عاشورا بیندازد و قرار بدهد. آن مقدارى که مىتواند، هرچقدر فکرش مىرسد، هرچقدر از نظر باطنى مىتواند، در این مسئله مایه بگذارد.
بهعنوان اینکه «در روضۀ سیدالشهدا شرکت کنم ثواب ببرم» نرویم! در این صورت به ما ثواب مىدهند، ولى کم مىدهند. بهعنوان اینکه «بالاخره این شعائر حفظ بشود» نرویم! خوب است، ولى برای عوام است. به این عنوان که «در این مجلس امام حسین حال آدم عوض مىشود و حال و هوا فرق مىکند» نرویم! بلکه به این عنوان برویم که ما در این مجلس مىخواهیم خودمان را در کنار سیدالشهدا قرار بدهیم. اصلاً ما مىخواهیم بشویم جزو آن افرادى که در شب عاشورا زیر خیمه ماندند! با این نیت برویم!
توجه به حقایق واقعۀ کربلا
در قضیۀ عاشورا به آن حقایق و مطالبی که نهفته است توجه داشته باشید. قدمبهقدمِ واقعۀ کربلا درس است؛ یک دوران برنامۀ سلوکی در داستان عاشورا هست و همینقدر اگر انسان بیاید برنامۀ امام حسین، رفتار، روش و اینها را یک مطالعۀ عمیق بکند، کافی است و نیاز به چیز دیگر ندارد!
قرائت زیارت عاشورا
خواندن زیارت عاشورا در ایام محرم بسیار مورد تأکید ائمه و بزرگان بوده است و اگر همراه با صد لعن و صد سلام بخواند بهتر است؛ ولی اگر کسی فرصت ندارد به همان یک لعن و یک سلامی که هست اکتفا کند. انسان باید بداند که قرائت زیارت عاشورا تأثیر عمیقی بر اعماق وجود انسان میگذارد. همۀ زیارتهای حضرت سیدالشهدا، به خصوص زیارت وارث، زیارتهای مهمی است، ولی این زیارت عاشورا زیارت خاصی است.
نصب نشانههای عزاداری و بیانات سیدالشهدا
در ایام محرم و صفر، آثار عزا و ایام مصیبت اهلبیت باید در منزل و محل کار نمودار باشد. باید سیاهی و پرچم نصب شود، البته نه به آن مقدار که موجب دلگرفتگی باشد؛ چراکه آن آمادگی و استعدادی که نفس و قلب برای ادراک این روحانیت دارد، کم میشود.
مرحوم علامۀ طهرانی ـ رضواناللهعلیه ـ در کتاب لمعات الحسین علیه السلام فرمودند: و چه خوب بود فرمایشات آن حضرت که حاوى یک دنیا عزت و شرف و سربلندى و استقلال و ایمان و ایقان و صبر و ثبات و فتوت و جوانمردى است، در روى تابلوها و پردههایى با ترجمۀ شیرین و شیواى آن نوشته مىشد و مانند اشعار محتشم در مجالس عزادارى و تکایا نصب مىگردید، تا واردین و شرکت کنندگان در مجلس، در عین استفادۀ سمعى از خطبا و گویندگان راستین استفادۀ بصرى نیز نموده، و عین آن کلمات را حفظ و سرمشق زندگى و عمل خود قرار مىدادند.
تمایز در لباس و پوشش
پوشیدن لباس سیاه مکروه است، اما در خصوص سیدالشهدا استثناست و این کراهت برداشته شده است؛ نه اینکه مستحب است! ولی انسان میتواند لباس کدر بپوشد. ما در مدتی که در خدمت بزرگان بودیم و از نزدیک سیرۀ و روش آنها را مشاهده میکردیم، ندیدیم که حتی در این روزها هم آنها لباس سیاه بپوشند.
لباس کدر میپوشیدند و حتی از اینکه لباسهای روشن پوشیده بشود، منع میکردند و میفرمودند: «هر چیز جای خود را دارد.» اما مرحوم علامۀ طهرانی خصوص لباس سیاه را منع میکردند و حتی نسبت به خانمها و مُخَدرات هم میفرمودند: «لباس، لباس سیاه نباشد؛ کدر باشد تا از لباس عادی این مسئله متمایز باشد.»
اظهار شادی نکردن و عدم مصرف شیرینیجات
در ایام محرم و صفر انسان نباید اظهار شادی و سرور کند؛ چون این دو ماه، ماه حزن و تألم اهلبیت علیهم السلام است، حتی از اول ماه محرم تا آخر ماه صفر، نباید شیرینی، آجیل، گز و از این امور به منزل آورده شود.
برای سایر ایام شهادت معصومین، یک روز در ایام شهادت حضرت صدیقۀ کبری سلام اللَه علیها در مشهد، یک نفر از افراد برای دیدن مرحوم علامه طهرانی با خودش گز آورده بود و به واسطه ای داده بود اما مرحوم علامه آن را نپذیرفتند و برگرداندند و گفته بودند امروز روز شهادت حضرت زهراست و شما برای ما گز آوردهاید و من دیگر از شما هیچ هدیه ای را قبول نخواهم کرد.
منبع خبر: خبرگزاری تسنیم














