-از-چهره-fxA.webp)
استاد حوزه علمیه گفت: قداست یک سرزمین به انتساب آن به انبیا و بزرگان نیست، بلکه آنچه به مردم و یک جامعه قداست می‌بخشد، عمل صالح است و مردم قم نیز در طول تاریخ به دلیل همراهی با علما، اهتمام به علم و معرفت، خدمت به دین و حضور در عرصه‌های مختلف، به این ویژگی شناخته شده‌اند.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی نسیم قم به نقل از روابط عمومی اداره کل اوقاف و امور خیریه استان قم، حجت‌الاسلام والمسلمین حسینی قمی در آیین عزاداری سالروز رحلت حضرت موسی مبرقع(ع) که در حرم مطهر این امامزاده واجب‌التعظیم برگزار شد، با اشاره به جایگاه قم و شخصیت حضرت موسی مبرقع(ع)، سخنان خود را با نقل روایتی از شیخ مفید رضوان‌الله تعالی علیه آغاز کرد.
وی با اشاره به ماجرای حضور گروهی از مردم کوفه و بصره در شام و گفت‌وگوی آنان با معاویه اظهار کرد: در آن جمع، شخصیت‌هایی همچون احنف بن قیس و صعصعه بن صوحان حضور داشتند که از یاران امیرالمؤمنین(ع) و از شخصیت‌های شناخته‌شده مکتب آن حضرت بودند.
حسینی قمی با اشاره به سخن صعصعه بن صوحان در پاسخ به معاویه افزود: وقتی معاویه شام را سرزمین پیامبران و ارض مقدسه معرفی کرد، صعصعه در پاسخ گفت «ان الارض لا تقدس اهلها»؛ یعنی خود سرزمین به انسان‌ها قداست نمی‌دهد، بلکه آنچه انسان را صاحب قداست می‌کند، اعمال صالح اوست.
وی ادامه داد: اینکه انسان در نجف، کربلا، قم یا مدینه متولد شده باشد به خودی خود برای او قداست ایجاد نمی‌کند؛ آنچه به انسان ارزش می‌دهد، عمل صالح، ایمان و رفتار اوست.
این استاد حوزه با اشاره به روایتی از امام صادق(ع) درباره مردم قم گفت: امام صادق(ع) درباره اهل قم تعبیر بلندی دارند و برای آنان سه ویژگی مهم را برشمرده‌اند که می‌تواند برای امروز ما نیز معیار و الگو باشد.
وی ادامه داد: نخستین ویژگی، اهل عبادت و قیام بودن مردم قم است. دوم، وجود فقها و عالمان در این شهر و سوم، برخورداری از «درایه و روایت» است؛ یعنی هم نقل روایت و هم فهم عمیق معارف و احادیث اهل‌بیت(ع).
حسینی قمی با تأکید بر تفاوت میان نقل روایت و فهم روایت خاطرنشان کرد: درایه به معنای فهم حدیث است و این مسئله اهمیت بسیار زیادی دارد. علما و محدثان بزرگ شیعه تلاش کرده‌اند علاوه بر نقل روایات، زمینه فهم دقیق معارف اهل‌بیت(ع) را نیز فراهم کنند.
وی با اشاره به جایگاه محدثان قمی در تاریخ تشیع افزود: باید قدر عالمان بزرگی که در قم زندگی کرده‌اند و در انتقال و فهم میراث اهل‌بیت(ع) تلاش کرده‌اند را دانست. بسیاری از معارف ما به واسطه زحمات همین محدثان و علمای قم به نسل‌های بعد رسیده است.
این سخنران با اشاره به دیدگاه آیت‌الله العظمی بروجردی درباره نقش راویان قمی در اسناد روایات گفت: آن مرحوم بر جایگاه راویان قمی در سلسله اسناد روایات تأکید داشت و از این منظر، جایگاه علمی قم در انتقال میراث حدیثی شیعه بسیار مهم است.
وی در ادامه به شخصیت‌هایی همچون علی بن ابراهیم قمی، شیخ صدوق و زکریا بن آدم اشاره کرد و گفت: علی بن ابراهیم قمی در شمار راویان برجسته حدیثی است و حجم گسترده‌ای از روایات از مسیر او به ما رسیده است. زکریا بن آدم نیز از شخصیت‌های برجسته قم بود که جایگاه او نزد امام رضا(ع) به‌گونه‌ای بود که آن حضرت درباره نقش وی در دفع بلا از مردم قم سخن گفته است.
حسینی قمی با اشاره به تأکید رهبر مجاهد و شهید بر جایگاه قم اظهار کرد: بر اساس تعبیری که از ایشان نقل شده، نخستین کتاب‌های فقه و معارف شیعه در قم و به دست محدثان قمی نوشته شده است و این موضوع نشان‌دهنده نقش تاریخی قم در شکل‌گیری و گسترش معارف اهل‌بیت(ع) است.
وی با اشاره به شکل‌گیری حوزه علمیه قم افزود: اگر امروز حوزه‌ای با این عظمت در قم وجود دارد، این حوزه محصول همراهی و ایثار عالمان بزرگی است که در مقطعی، منافع و جایگاه شخصی خود را کنار گذاشتند و برای حفظ و تقویت حوزه، از آیت‌الله حاج شیخ عبدالکریم حائری یزدی حمایت کردند.
این استاد حوزه ادامه داد: شخصیت‌هایی همچون آیت‌الله محمد ارباب و دیگر علمای بزرگ قم، هنگامی که تشخیص دادند آیت‌الله حائری می‌تواند حوزه را بهتر اداره کند، در کنار او قرار گرفتند و از جایگاه و موقعیت خود برای تقویت حوزه علمیه استفاده کردند.
حسینی قمی با اشاره به سابقه همراهی مردم قم با علما و نهضت اسلامی گفت: مردم قم در بسیاری از عرصه‌ها پیشگام بوده‌اند؛ از جمله در حمایت از نهضت امام خمینی(ره)، دفاع مقدس، تقدیم شهدا و حضور در صحنه‌های مختلف اجتماعی و دینی.
وی افزود: در جریان نهضت امام خمینی(ره) نیز مردم و حتی زنان قم از نخستین گروه‌هایی بودند که برای حمایت از حرکت امام وارد میدان شدند و این سابقه را باید بخشی از هویت تاریخی قم دانست.
حسینی قمی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به جایگاه حضرت موسی مبرقع(ع) گفت: امامزادگان را باید به‌درستی شناخت و قدر دانست. همه امامزادگان از نظر جایگاه و فضیلت در یک سطح نیستند و شخصیت برخی از آنان به‌واسطه علم، تقوا، معرفت و تأیید ائمه اطهار(ع) دارای جایگاه ویژه‌ای است.
وی با اشاره به نمونه‌هایی از امامزادگان مورد احترام اهل‌بیت(ع) اظهار کرد: در میان فرزندان و خاندان ائمه(ع)، افرادی وجود داشته‌اند که با وجود انتساب خانوادگی، از نظر رفتاری و اعتقادی در جایگاه یکسانی قرار نداشتند؛ بنابراین معیار اصلی، جلالت قدر، تقوا و جایگاه دینی و علمی است.
این استاد حوزه با اشاره به شخصیت حضرت علی بن جعفر(ع) افزود: علی بن جعفر با وجود سن بسیار بالا، در برابر امام جواد(ع) با نهایت احترام رفتار می‌کرد و همین مسئله نشان‌دهنده عمق معرفت او نسبت به جایگاه امامت بود.
وی با تأکید بر ضرورت توجه بیشتر به امامزادگان صاحب جایگاه گفت: اگر امامزاده‌ای از نظر جلالت قدر و صحت انتساب شناخته شده باشد، باید مردم و مسئولان نسبت به معرفی و تکریم او اهتمام بیشتری داشته باشند.
حسینی قمی حضرت موسی مبرقع(ع) را از جمله شخصیت‌های برجسته خاندان اهل‌بیت(ع) دانست و تصریح کرد: درباره این امامزاده واجب‌التعظیم باید بیشتر سخن گفته شود و تحقیقات بیشتری انجام گیرد.
وی افزود: حضرت موسی مبرقع(ع) تنها فرزند امام جواد(ع) و برادر امام هادی(ع) نیست، بلکه از راویان اهل‌بیت(ع) و شخصیتی است که در عرصه علمی و اعتقادی نیز جایگاه ویژه‌ای داشته است.
این استاد حوزه با اشاره به ارتباط حضرت موسی مبرقع(ع) با امام هادی(ع) گفت: آن حضرت در مسائل علمی و اعتقادی به امام هادی(ع) مراجعه می‌کرد و این مسئله نشان‌دهنده جایگاه ایشان در منظومه اعتقادی و علمی خاندان اهل‌بیت(ع) است.
وی همچنین با اشاره به سابقه فعالیت علمی حضرت موسی مبرقع(ع) در قم اظهار کرد: حضور طولانی‌مدت ایشان در قم و ارتباط او با عالمان و محدثان این شهر نشان می‌دهد که شخصیت حضرت موسی مبرقع(ع) را باید از منظر علمی و فرهنگی نیز مورد توجه قرار داد.
حسینی قمی با اشاره به مسئولیت حضرت موسی مبرقع(ع) در حوزه موقوفات گفت: از جمله نکات مهم درباره این امامزاده، جایگاهی است که در ارتباط با موقوفات اهل‌بیت(ع) داشته و این موضوع نشان‌دهنده اعتماد، امانتداری و جایگاه ایشان است.
وی در ادامه با اشاره به آثار مکتوب درباره حضرت موسی مبرقع(ع) خواستار معرفی بیشتر این منابع شد و گفت: مرحوم حاج شیخ عباس قمی و استاد ایشان نیز آثاری درباره این شخصیت داشته‌اند و حتی کتابی با عنوان «بدر مشمش» به زندگی حضرت موسی مبرقع(ع) اختصاص یافته است.
این سخنران افزود: وجود چنین منابعی نشان می‌دهد که درباره شخصیت حضرت موسی مبرقع(ع) مواد علمی و تاریخی ارزشمندی وجود دارد که باید استخراج، تدوین و برای مردم و نسل جوان معرفی شود.
حسینی قمی با تأکید بر ضرورت تبدیل بقاع متبرکه به پایگاه‌های فرهنگی خاطرنشان کرد: رهبر مجاهد و شهید بر این نکته تأکید داشتند که امامزادگان و بقاع متبرکه باید به پایگاه‌های فرهنگی کشور تبدیل شوند و امروز نیز باید برای تحقق این هدف تلاش بیشتری صورت گیرد.
وی افزود: مردم در شرایط مختلف به امامزادگان، مساجد، حسینیه‌ها و حرم‌های مطهر پناه می‌آورند و از طریق نماز، دعا، زیارت و توسل آرامش پیدا می‌کنند و این ظرفیت معنوی باید بیش از گذشته مورد توجه قرار گیرد.
این استاد حوزه با اشاره به تحولات صورت‌گرفته در بقاع متبرکه قم گفت: طی سال‌های اخیر تغییرات و اقدامات خوبی در امامزادگان انجام شده است، اما هنوز با آرمان بلندی که برای این اماکن مقدس ترسیم شده، فاصله داریم و باید این مسیر را با قدرت بیشتری ادامه دهیم.
وی در پایان با دعا برای توفیق علما، حوزه‌های علمیه، مسئولان و خادمان امامزادگان و با گرامیداشت یاد امام راحل، رهبر شهید و شهدای اخیر، بر ضرورت حفظ پیوند جامعه با معارف دین، اهل‌بیت(ع) و امامزادگان تأکید کرد.
وی با اشاره به ماجرای حضور گروهی از مردم کوفه و بصره در شام و گفت‌وگوی آنان با معاویه اظهار کرد: در آن جمع، شخصیت‌هایی همچون احنف بن قیس و صعصعه بن صوحان حضور داشتند که از یاران امیرالمؤمنین(ع) و از شخصیت‌های شناخته‌شده مکتب آن حضرت بودند.
حسینی قمی با اشاره به سخن صعصعه بن صوحان در پاسخ به معاویه افزود: وقتی معاویه شام را سرزمین پیامبران و ارض مقدسه معرفی کرد، صعصعه در پاسخ گفت «ان الارض لا تقدس اهلها»؛ یعنی خود سرزمین به انسان‌ها قداست نمی‌دهد، بلکه آنچه انسان را صاحب قداست می‌کند، اعمال صالح اوست.
وی ادامه داد: اینکه انسان در نجف، کربلا، قم یا مدینه متولد شده باشد به خودی خود برای او قداست ایجاد نمی‌کند؛ آنچه به انسان ارزش می‌دهد، عمل صالح، ایمان و رفتار اوست.
این استاد حوزه با اشاره به روایتی از امام صادق(ع) درباره مردم قم گفت: امام صادق(ع) درباره اهل قم تعبیر بلندی دارند و برای آنان سه ویژگی مهم را برشمرده‌اند که می‌تواند برای امروز ما نیز معیار و الگو باشد.
وی ادامه داد: نخستین ویژگی، اهل عبادت و قیام بودن مردم قم است. دوم، وجود فقها و عالمان در این شهر و سوم، برخورداری از «درایه و روایت» است؛ یعنی هم نقل روایت و هم فهم عمیق معارف و احادیث اهل‌بیت(ع).
حسینی قمی با تأکید بر تفاوت میان نقل روایت و فهم روایت خاطرنشان کرد: درایه به معنای فهم حدیث است و این مسئله اهمیت بسیار زیادی دارد. علما و محدثان بزرگ شیعه تلاش کرده‌اند علاوه بر نقل روایات، زمینه فهم دقیق معارف اهل‌بیت(ع) را نیز فراهم کنند.
وی با اشاره به جایگاه محدثان قمی در تاریخ تشیع افزود: باید قدر عالمان بزرگی که در قم زندگی کرده‌اند و در انتقال و فهم میراث اهل‌بیت(ع) تلاش کرده‌اند را دانست. بسیاری از معارف ما به واسطه زحمات همین محدثان و علمای قم به نسل‌های بعد رسیده است.
این سخنران با اشاره به دیدگاه آیت‌الله العظمی بروجردی درباره نقش راویان قمی در اسناد روایات گفت: آن مرحوم بر جایگاه راویان قمی در سلسله اسناد روایات تأکید داشت و از این منظر، جایگاه علمی قم در انتقال میراث حدیثی شیعه بسیار مهم است.
وی در ادامه به شخصیت‌هایی همچون علی بن ابراهیم قمی، شیخ صدوق و زکریا بن آدم اشاره کرد و گفت: علی بن ابراهیم قمی در شمار راویان برجسته حدیثی است و حجم گسترده‌ای از روایات از مسیر او به ما رسیده است. زکریا بن آدم نیز از شخصیت‌های برجسته قم بود که جایگاه او نزد امام رضا(ع) به‌گونه‌ای بود که آن حضرت درباره نقش وی در دفع بلا از مردم قم سخن گفته است.
حسینی قمی با اشاره به تأکید رهبر مجاهد و شهید بر جایگاه قم اظهار کرد: بر اساس تعبیری که از ایشان نقل شده، نخستین کتاب‌های فقه و معارف شیعه در قم و به دست محدثان قمی نوشته شده است و این موضوع نشان‌دهنده نقش تاریخی قم در شکل‌گیری و گسترش معارف اهل‌بیت(ع) است.
وی با اشاره به شکل‌گیری حوزه علمیه قم افزود: اگر امروز حوزه‌ای با این عظمت در قم وجود دارد، این حوزه محصول همراهی و ایثار عالمان بزرگی است که در مقطعی، منافع و جایگاه شخصی خود را کنار گذاشتند و برای حفظ و تقویت حوزه، از آیت‌الله حاج شیخ عبدالکریم حائری یزدی حمایت کردند.
این استاد حوزه ادامه داد: شخصیت‌هایی همچون آیت‌الله محمد ارباب و دیگر علمای بزرگ قم، هنگامی که تشخیص دادند آیت‌الله حائری می‌تواند حوزه را بهتر اداره کند، در کنار او قرار گرفتند و از جایگاه و موقعیت خود برای تقویت حوزه علمیه استفاده کردند.
حسینی قمی با اشاره به سابقه همراهی مردم قم با علما و نهضت اسلامی گفت: مردم قم در بسیاری از عرصه‌ها پیشگام بوده‌اند؛ از جمله در حمایت از نهضت امام خمینی(ره)، دفاع مقدس، تقدیم شهدا و حضور در صحنه‌های مختلف اجتماعی و دینی.
وی افزود: در جریان نهضت امام خمینی(ره) نیز مردم و حتی زنان قم از نخستین گروه‌هایی بودند که برای حمایت از حرکت امام وارد میدان شدند و این سابقه را باید بخشی از هویت تاریخی قم دانست.
حسینی قمی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به جایگاه حضرت موسی مبرقع(ع) گفت: امامزادگان را باید به‌درستی شناخت و قدر دانست. همه امامزادگان از نظر جایگاه و فضیلت در یک سطح نیستند و شخصیت برخی از آنان به‌واسطه علم، تقوا، معرفت و تأیید ائمه اطهار(ع) دارای جایگاه ویژه‌ای است.
وی با اشاره به نمونه‌هایی از امامزادگان مورد احترام اهل‌بیت(ع) اظهار کرد: در میان فرزندان و خاندان ائمه(ع)، افرادی وجود داشته‌اند که با وجود انتساب خانوادگی، از نظر رفتاری و اعتقادی در جایگاه یکسانی قرار نداشتند؛ بنابراین معیار اصلی، جلالت قدر، تقوا و جایگاه دینی و علمی است.
این استاد حوزه با اشاره به شخصیت حضرت علی بن جعفر(ع) افزود: علی بن جعفر با وجود سن بسیار بالا، در برابر امام جواد(ع) با نهایت احترام رفتار می‌کرد و همین مسئله نشان‌دهنده عمق معرفت او نسبت به جایگاه امامت بود.
وی با تأکید بر ضرورت توجه بیشتر به امامزادگان صاحب جایگاه گفت: اگر امامزاده‌ای از نظر جلالت قدر و صحت انتساب شناخته شده باشد، باید مردم و مسئولان نسبت به معرفی و تکریم او اهتمام بیشتری داشته باشند.
حسینی قمی حضرت موسی مبرقع(ع) را از جمله شخصیت‌های برجسته خاندان اهل‌بیت(ع) دانست و تصریح کرد: درباره این امامزاده واجب‌التعظیم باید بیشتر سخن گفته شود و تحقیقات بیشتری انجام گیرد.
وی افزود: حضرت موسی مبرقع(ع) تنها فرزند امام جواد(ع) و برادر امام هادی(ع) نیست، بلکه از راویان اهل‌بیت(ع) و شخصیتی است که در عرصه علمی و اعتقادی نیز جایگاه ویژه‌ای داشته است.
این استاد حوزه با اشاره به ارتباط حضرت موسی مبرقع(ع) با امام هادی(ع) گفت: آن حضرت در مسائل علمی و اعتقادی به امام هادی(ع) مراجعه می‌کرد و این مسئله نشان‌دهنده جایگاه ایشان در منظومه اعتقادی و علمی خاندان اهل‌بیت(ع) است.
وی همچنین با اشاره به سابقه فعالیت علمی حضرت موسی مبرقع(ع) در قم اظهار کرد: حضور طولانی‌مدت ایشان در قم و ارتباط او با عالمان و محدثان این شهر نشان می‌دهد که شخصیت حضرت موسی مبرقع(ع) را باید از منظر علمی و فرهنگی نیز مورد توجه قرار داد.
حسینی قمی با اشاره به مسئولیت حضرت موسی مبرقع(ع) در حوزه موقوفات گفت: از جمله نکات مهم درباره این امامزاده، جایگاهی است که در ارتباط با موقوفات اهل‌بیت(ع) داشته و این موضوع نشان‌دهنده اعتماد، امانتداری و جایگاه ایشان است.
وی در ادامه با اشاره به آثار مکتوب درباره حضرت موسی مبرقع(ع) خواستار معرفی بیشتر این منابع شد و گفت: مرحوم حاج شیخ عباس قمی و استاد ایشان نیز آثاری درباره این شخصیت داشته‌اند و حتی کتابی با عنوان «بدر مشمش» به زندگی حضرت موسی مبرقع(ع) اختصاص یافته است.
این سخنران افزود: وجود چنین منابعی نشان می‌دهد که درباره شخصیت حضرت موسی مبرقع(ع) مواد علمی و تاریخی ارزشمندی وجود دارد که باید استخراج، تدوین و برای مردم و نسل جوان معرفی شود.
حسینی قمی با تأکید بر ضرورت تبدیل بقاع متبرکه به پایگاه‌های فرهنگی خاطرنشان کرد: رهبر مجاهد و شهید بر این نکته تأکید داشتند که امامزادگان و بقاع متبرکه باید به پایگاه‌های فرهنگی کشور تبدیل شوند و امروز نیز باید برای تحقق این هدف تلاش بیشتری صورت گیرد.
وی افزود: مردم در شرایط مختلف به امامزادگان، مساجد، حسینیه‌ها و حرم‌های مطهر پناه می‌آورند و از طریق نماز، دعا، زیارت و توسل آرامش پیدا می‌کنند و این ظرفیت معنوی باید بیش از گذشته مورد توجه قرار گیرد.
این استاد حوزه با اشاره به تحولات صورت‌گرفته در بقاع متبرکه قم گفت: طی سال‌های اخیر تغییرات و اقدامات خوبی در امامزادگان انجام شده است، اما هنوز با آرمان بلندی که برای این اماکن مقدس ترسیم شده، فاصله داریم و باید این مسیر را با قدرت بیشتری ادامه دهیم.
وی در پایان با دعا برای توفیق علما، حوزه‌های علمیه، مسئولان و خادمان امامزادگان و با گرامیداشت یاد امام راحل، رهبر شهید و شهدای اخیر، بر ضرورت حفظ پیوند جامعه با معارف دین، اهل‌بیت(ع) و امامزادگان تأکید کرد.
