سامانه «دین‌دان» روزانه به سه‌هزار سوال دینی در قم پاسخ می‌دهد
سامانه «دین‌دان» روزانه به سه‌هزار سوال دینی در قم پاسخ می‌دهد

رییس مرکز ملی پاسخ‌گویی به سئوال‌های دینی دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم گفت: سامانه دین‌دان در بستر هوش مصنوعی روزانه به حدود سه‌هزار سوال دینی پاسخ می‌دهد که ظرفیت پاسخ‌گویی آن معادل فعالیت ۵۰ تا ۷۰ پاسخ‌گو برآورد می‌شود.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی نسیم قم به نقل حجت‌الاسلام‌والمسلمین احمداولیایی روز دوشنبه در گفت‌وگو با خبرنگاران با بیان اینکه میزان انطباق پاسخ‌های دین‌دان با پاسخ‌های کارشناسی حدود ۹۵ درصد است، افزود: عملکرد این سامانه به‌صورت مستمر رصد و پاسخ‌های آن به‌طور روزانه مورد بررسی قرار می‌گیرد تا در صورت مشاهده اشکال، اصلاح‌های لازم انجام شود.

وی درباره روند به‌روزرسانی دین‌دان اظهار کرد: سئوال‌هایی که از راه‌های مختلف در مرکز دریافت می‌شوند، هر ۲۴ ساعت در اختیار سامانه قرار می‌گیرند و هر شب با مجموعه سئوال‌های جدید به‌روزرسانی می‌گردد.

وی استقلال از منابع و سامانه‌های بیرونی را از ویژگی‌های این سامانه دانست و افزود: دین‌دان یک سامانه هوش مصنوعی کاملا بومی است و به هوش‌های مصنوعی دیگر، موتورهای جست‌وجو و سامانه‌ها و منابع بیرونی متصل نیست.

آغاز طرح هوشمندسازی پاسخ‌گویی از سال ۱۳۹۸

عضو هیات علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی با اشاره به سابقه شکل‌گیری دین‌دان گفت: طرح هوشمندسازی پاسخ‌گویی از سال ۱۳۹۸ آغاز شد و پس از طی مراحل مختلف توسعه، تکمیل این سامانه همچنان ادامه دارد.

اولیایی افزود: استفاده از هوش مصنوعی می‌تواند ظرفیت جدیدی برای پاسخ‌گویی به نیازهای دینی جامعه ایجاد کند و امکان توسعه خدمات بدون افزایش متناسب نیروی انسانی را فراهم آورد.

وی با اشاره به محدودیت تبلیغات عمومی مرکز ملی پاسخ‌گویی یادآور شد: مرکز در بخش تلفنی طی حدود پنج سال گذشته تبلیغات گسترده‌ای نداشته است، زیرا حتی یک تبلیغ کوچک می‌تواند حجم زیادی از سئوال‌ها را به سمت مرکز هدایت کند و با توجه به ظرفیت موجود، امکان پاسخ‌گویی به همه آن‌ها وجود ندارد.

دین‌دان جایگزین پاسخ‌گوی انسانی نمی‌شود

رییس مرکز پاسخ‌گویی تاکید کرد: هدف مرکز حذف پاسخ‌گوی انسانی نیست و حتی اگر دین‌دان در آینده روزانه ۵۰ هزار سئوال را پاسخ دهد، پاسخ‌گویان تلفنی و انسانی مرکز همچنان به فعالیت خود ادامه خواهند داد.

وی گفت: ماموریت مرکز تنها پاسخ دادن به یک سئوال نیست، بلکه گفت‌وگو با مخاطب، طرح سئوال‌های اکتشافی، ارجاع به بخش‌های دیگر و کمک به حل مساله نیز در فرآیند پاسخ‌گویی دنبال می‌شود.

اولیایی افزود: هدف این است که هوش مصنوعی در کنار کارشناسان قرار گیرد و با پاسخ‌گویی به سئوال‌های ساده و تکراری، فرصت بیشتری برای پاسخ‌گویان حرفه‌ای و طلبه‌های فاضل فراهم گردد تا آنان بر سئوال‌های جدی‌تر و مسائل پیچیده‌تر تمرکز کنند.

وی تاکید کرد: قرار نیست تمام فرآیند پاسخ‌گویی مرکز به هوش مصنوعی واگذار شود، بلکه این فن‌آوری باید در کنار کارشناسان به افزایش سرعت و ظرفیت پاسخ‌گویی کمک کند.

اولیایی با اشاره به چشم‌انداز فن‌آوری این مرکز اظهار کرد: در عصر دیجیتال تلاش می‌کنیم در حوزه پاسخ‌گویی هوشمند پیشرو باشیم و از ظرفیت مهندسان و نیروهای متخصصی که با انگیزه دینی و احساس مسوولیت فعالیت می‌کنند، استفاده کنیم.

وی گفت: چشم‌انداز مرکز تبدیل شدن به منبعی سریع، معتبر و مبتنی بر فن‌آوری و هوش مصنوعی برای انتشار و پاسخ‌گویی به معارف دینی است و الگوریتم‌های یادگیری عمیق به‌کاررفته در دین‌دان می‌تواند در آینده در خدمت دیگر نهادها نیز قرار گیرد.

وی در خصوص مرکز ملی پاسخ‌گویی به سئوال‌های دینی دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم اظهار داشت: این مرکز حدود ۱۸ سال سابقه فعالیت دارد و در این مدت شیوه‌های مختلف پاسخ‌گویی به سئوال‌های دینی را توسعه داده‌است.

وی اظهار داشت: مرکز ملی پاسخ‌گویی به سئوال‌های دینی در گروه‌های تخصصی کلام و اعتقادها، فقه و احکام شرعی، قرآن و حدیث، تاریخ و سیره، مشاوره و روان‌شناسی، سیاسی و اجتماعی و اخلاق و تربیت فعالیت می‌کند و پاسخ‌گویی به سئوال‌ها از طریق تلفن، پاسخ‌گویی مکتوب، برخط، برون‌خط، پیام‌رسان‌ها، رایانامه، هوش مصنوعی، صندوق صوتی و پیامک انجام می‌شود.

اولیایی ادامه داد: پاسخ‌گویان مرکز به‌طور میانگین روزانه حدود ۱۲ هزار سئوال را پاسخ می‌دهند، اما تقریبا به همین میزان نیز سئوال دریافت می‌شود و به دلیل کمبود نیروی پاسخ‌گو و محدودیت‌های بودجه‌ای، نرم‌افزاری و سخت‌افزاری، امکان پاسخ‌گویی به همه سئوال‌ها وجود ندارد.