یک روانشناس هشدار داد: وابستگی به تأیید دیگران در تصمیمات روزمره، نشانه کمبود عزت نفس است.
سید کمالالدین طباطبایی در گفتگو با خبرنگار نسیم قم، با اشاره به نشانههای کمبود عزت نفس در زندگی روزمره، اظهار کرد: بسیاری از اتفاقاتی که به طور معمول در زندگی ما رخ میدهد، اغلب ساده از کنارشان عبور میکنیم و آنها را در نظر نمیگیریم. در حالی که هر یک از این رویدادها میتواند علامتی از کمبود عزت نفس در زندگی ما باشد.
وی گفت: به عنوان مثال، خانمی را در نظر بگیرید که قصد خرید از بازار را دارد. در لحظه خرید این سؤال را از خود میپرسد که «آیا من میتوانم یک کالای خوب انتخاب کنم؟» یا دخترخانمی که در آستانه ازدواج و انتخاب سرنوشتساز زندگی خود قرار دارد، آنقدر دچار سردرگمی و تردید میشود که از خود میپرسد: «آیا واقعاً من میتوانم انتخاب خوبی داشته باشم؟» و پاسخ منفی به خود میدهد. به همین دلیل، شروع میکند از اطرافیان سؤال میپرسد که «شما بگویید من با این فرد ازدواج کنم یا نه»؟
این رواندرمانگر با بیان اینکه در این شرایط مشورت گرفتن مشکلی ندارد، افزود: اما سؤال اصلی اینجاست که چه اتفاقی افتاده است؟ چرا فرد در مهمترین تصمیمهای زندگی خود اینقدر مردد است؟ یا فرض کنید خانمی که زحمات زیادی در خانه متحمل میشود تا همسرش خوشحال و راضی باشد، اما بهطور مکرر و منظم در انتظار این است که آیا همسرش خوشحال میشود؟ آیا تشکر میکند؟ آیا تحسینش میکند؟ و اگر این تأیید را دریافت نکند، حالش بد میشود.
طباطبایی تصریح کرد: این نیاز مداوم به تأیید دیگران، نشانهای واضح از کمبود عزت نفس است. به بیان روشنتر، فردی که عزت نفس کمی دارد، خود را شایسته گرفتن تصمیمات مهم نمیداند. در نتیجه تصمیم نمیگیرد و چه اتفاقی میافتد؟ تصمیمهای مهم زندگی خود را به دیگران میسپارد و سرنوشت خویش را به دست آنان میسپارد.
عزت نفس، کلید تصمیمگیریهای سرنوشتساز و ساختن زندگی مطلوب
وی هشدار داد: ممکن است ماهها یا سالها از آن موضوع بگذرد، اما زمانی که فرد متوجه پیامدهای این تصمیم میشود، احساس میکند که «من سرنوشت خودم را رقم نزدم». ضربالمثلی هست که میگوید مراقب باشید در فیلم زندگی خود سیاهیلشکر نباشید. قهرمان داستان فیلم زندگی خودتان باشید.
این روانشناس خاطرنشان کرد: فردی که دارای عزت نفس است، برای خود آیندهای خوب، سرنوشتی مناسب، رابطهای سالم و شغل و رشتهای مطلوب میخواهد. او آموزش میبیند، مشورت میگیرد و همه این اقدامات را در یک مسیر مشخص و هدفمند دنبال میکند.
طباطبایی در تشریح رابطه عزت نفس با تصمیمگیریهای سرنوشتساز عنوان کرد: زمانی که فرد خود را شایسته یک زندگی خوب بداند، به دلیل دوست داشتن و احترام به خویشتن، مهمترین تصمیمات زندگیاش را با کیفیت بهتری اتخاذ میکند. این ۲ مؤلفه، در واقع همان عزت نفس هستند. وقتی من خود را موجودی دوستداشتنی و محترم میدانم، در عین دریافت مشورت و کمک از دیگران، در نهایت خودم سازنده و رقمزننده فیلم زندگیام و سرنوشتم خواهم بود.
وی افزود: افراد دارای عزت نفس معمولاً پس از اتخاذ تصمیمات، از خود رضایت دارند، خود را موفق میبینند و احساسی مثبت نسبت به خود تجربه میکنند. اما سوال مهمی که مطرح میشود این است که اگر عزت نفس پایینی دارم، چگونه میتوانم آن را ترمیم کنم؟
این رواندرمانگر در پاسخ به این پرسش تصریح کرد: عزت نفس ترکیبی از دو مفهوم بسیار مهم است: “دوست داشتن خود” و “احترام به خود”. بخشی مربوط به گذشته است؛ آیا من در گذشته به اندازه کافی عشق، حمایت و مراقبت دریافت کردهام؟ فردی که این موارد را دریافت کرده، طبیعی است که بتواند خود را دوست بدارد.
دیدن نقاط قوت، کلید پذیرش خود است
وی ادامه داد: ممکن است بسیاری پاسخ دهند: “خیر، من دریافت نکردهام. خانوادهای داشتم که به من آسیب زدند، نیازهایم را نادیده گرفتند و مراقبت عاطفی لازم را ارائه نکردند.” حال سوال اینجاست که در چنین شرایطی چه باید کرد؟
طباطبایی با اشاره به راهکار مقابله با این کمبود تاریخی تأکید کرد: شاید روزی دیگران ما را به اندازه کافی دوست نداشتهاند یا از ما مراقبت نکردهاند، اما دوست داشتن خودمان امروز، وظیفه خود ماست. مراقبت از خود، امروز بر عهده خود ماست.
وی خاطرنشان کرد: این احساس که “به اندازه کافی خوب نیستیم” قابل درمان و بهبود است. میتوان با روشهای صحیح به فرد کمک کرد تا این چرخه منفی را بشکند و گامبهگام بنای عزت نفس سالم را در خود استوار سازد.
این رواندرمانگر با تأکید بر اهمیت نگرش فرد به نقاط قوت و ضعف خود، گفت: نکته مهمی که در اینجا وجود دارد این است که وقتی ما به خود نگاه میکنیم، آیا نقاط قوتمان را میبینیم یا نقاط ضعفمان؟ افرادی که حس خوبی نسبت به خود ندارند، قطعاً بیشتر بر نقاط منفی خود متمرکز میشوند و شروع میکنند به سرزنش خود به خاطر این کاستیها.
نقاط قوت و عزت نفس؛ کلید مدیریت استرس و زندگی با رضایت
وی افزود: این در حالی است که همه انسانها نقاط قوت و ضعف دارند. پرسش اساسی اینجاست که آیا ما میتوانیم نقاط قوت خود را ببینیم؟ آیا میتوانیم آنها را پررنگتر ببینیم؟ روزی که نقاط قوتی که در خود میبینیم، سنگینتر و پررنگتر شود، آنگاه خود را میپذیریم، نسبت به خود احساس خوبی پیدا میکنیم و از زندگیمان لذت میبریم. در چنین شرایطی، اتفاقاتی مانند سردرگمی و بلاتکلیفی در زندگی کاهش مییابد.
طباطبایی با اشاره به اهمیت موضوع، خاطرنشان کرد: من در مورد یکی از مهمترین پایههای زندگی صحبت میکنم. مدتی است که موضوع عزت نفس را به صورت جدی دنبال میکنم و در عمل مشاهده میکنم افرادی که توانستهاند به عزت نفس کافی دست یابند، امروز خود را دوست دارند، به خود احترام میگذارند و این احترام را به جامعه و دنیای اطرافشان نیز تعمیم میدهند. ما میتوانیم عزت نفس ناکافی خود را ترمیم کنیم و در نتیجه، هم برای خود زندگی بهتری بسازیم و هم برای اطرافیانمان تأثیر مثبتی داشته باشیم.
وی در پایان تصریح کرد: عزت نفس، پایه مدیریت استرس در انسان است. وجه مشترک افراد دارای عزت نفس این است که آنان استرس و اضطراب ندارند، یا آن را به خوبی مدیریت میکنند. در نقطه مقابل، کسانی که اضطرابهای شدید و مزمن دارند، عموماً از عزت نفس پایینی رنج میبرند. بنابراین، تقویت این پایه روانی، نقش تعیینکنندهای در کیفیت زندگی و تابآوری فرد دارد.
منبع خبر: خبرگزاری تسنیم
