به گزارش پایگاه اطلاعرسانی نسیم قم/ راحله روشن: روز ملی حملونقل و رانندگان در ایران، یادآور یکی از ستونهای فراموششده زیست شهری است؛ بخشی که اگرچه در همه شهرها مهم است، در شهرهایی چون قم، با موقعیت مذهبی، مهاجرپذیر و گردشگرمحور، اهمیتی دوچندان دارد.
قم سالانه میزبان میلیونها زائر، مسافر، دانشپژوه و مهاجر مذهبی است. اما بسیاری از این افراد، تجربهای آسان و برنامهریزیشده از رفتوآمد در شهر ندارند. خیابانهای شلوغ، مسیرهای پیچیده، نبود سامانه اطلاعرسانی، ناوگان فرسوده، و کمبود جدی حملونقل عمومی، بخشی از مشکلاتی است که تصویر قم را در ذهن زائران و گردشگران، نامنظم و آشفته نشان میدهد.
شهر زیارتی، با زیرساختهایی غیرزائرپسند
قم یکی از معدود شهرهای ایران است که در تمام طول سال مناسبتهای گسترده مذهبی، مراسم آیینی و رویدادهای جمعی برگزار میکند. از سالگرد رحلت حضرت معصومه(س) گرفته تا نیمه شعبان، ارتحال امام(ره)، و ایام محرم و صفر؛ همه این مناسبتها، موجی از جمعیت را روانه حرم، مسجد مقدس جمکران و اماکن مذهبی میکند.
بااینحال، باوجود تکرار سالانه این مناسبتها، زیرساختهای حملونقل عمومی همچنان ضعیف، پراکنده و ناهماهنگ باقیماندهاند. خطوط اتوبوسرانی پوشش ناکافی دارند، تاکسیهای اینترنتی بیش از ظرفیت تقاضا بار حملونقل را به دوش میکشند، و مترو قم هنوز در پیچوخمهای تأمین واگن بلااستفاده مانده است.
یکی از رانندگان اتوبوس در قم به خبرنگار نسیم قم میگوید: ساعات شلوغی با حجم زیاد زائر، ما باید دو برابر ظرفیت سوار کنیم. ساعتها مسافرها در ایستگاههای شهر معطل میمانند و همین انتظار و ایستادن در اتوبوس باعث ایجاد تنشهای زیادی بین مردم میشود.
زهرا اکبری ساکن یکی از محلات کم برخوردار هم از کمبود اتوبوس و صرف زمانهای زیاد در مسیر گلایه دارد و گوید تعداد اتوبوس قم نسبت به شهرهای دیگر خیلی کمتر است و کسانی که نمیتوانند از تاکسی و اسنپ استفاده کنند باید ساعتهای زیادی را در مسیر و منتظر اتوبوس سپری کنند.
دکتر سقاییان نژاد شهردار قم در مصاحبههای مختلف از نیاز شهر قم به حداقل ۴۰۰ اتوبوس خبر داد و اما طی این ۱۰ سال گذشته بهجز اورهال شدن تعدادی اتوبوس و خرید تعداد محدودی اتوبوس ناوگان اتوبوسرانی قم تغییر چندانی نکرده است.
خدمات شهری، فراتر از ساختوساز
شهرداری قم در سالهای اخیر تمرکز زیادی بر پروژههای عمرانی گذاشته است؛ اما آنچه کمتر دیدهشده، توجه به نرمافزار حملونقل شهری است: آموزش رانندگان، طراحی سامانه اطلاعرسانی چندزبانه، هماهنگی مسیرهای زائرپذیر، و حتی تابلوهای راهنمای مناسب.
مهندس مجید طیبی کارشناس شهرسازی و عضو نظاممهندسی حملونقل و ترافیک میگوید: تا زمانی که نگاه شهرداری به زائر، نگاه مناسکی و موقت باشد، هیچ برنامهریزی حرفهای برای حملونقل پایدار شکل نمیگیرد. گردشگری فقط ورود و زیارت نیست؛ تجربه رفتوآمد راحت، آرامش، زمانبندی و کرامت مسافر هم جزو خدمات گردشگری محسوب میشود.
از راننده تا گردشگر؛ همه در انتظار یک سیستم منسجم
رانندگان ناوگان حملونقل عمومی نیز از شرایط موجود ناراضیاند. دستمزد پایین، ساعتهای کاری فشرده و نبود امکانات رفاهی در ایستگاهها این قشر را در فشار قرار داده است.
برخی فعالان صنفی میگویند «قم با این حجم از تردد زائر، میتوانست مقصدی برای نوآوری در حملونقل شهری مذهبی در جهان اسلام باشد»، اما بهجای آن، شهر با حداقل امکانات، ترافیکهای فشرده و حملونقل فرسوده اداره میشود.
در مقابل، گردشگرانی که برای زیارت یا درمان به قم میآیند، معمولاً با سیستم حملونقل گیجکننده، ایستگاههای فاقد اطلاعات، و نبود اپلیکیشنهای چندزبانه مواجهاند. تجربه آنها از شهر، در همان رفتوآمد اولیه شکل میگیرد و متأسفانه اغلب منفی است.
واقعیت این است که اگر قرار است قم چهرهای جهانیتر از یک شهر زیارتی ارائه دهد، باید حملونقل را نهفقط یک «خدمت شهری»، بلکه بخشی از «تجربه زیارت» و «سفر» در نظر بگیرد. شهری که زائر در آن باکرامت جابهجا شود، میتواند الگویی برای شهرهای مذهبی دیگر جهان باشد.
انتهای پیام/
