وضعیت نامطلوب پژوهش و ساختمان‌محوری دانشگاه‌ها
وضعیت نامطلوب پژوهش و ساختمان‌محوری دانشگاه‌ها

حجت الاسلام والمسلمین عسگر دیرباز در گفت‌وگو با خبرنگار مهر با اشاره به جدا بودن ساختار بودجه عمرانی از بودجه جاری دانشگاه‌ها گفت: بخشی از بودجه جاری برای هزینه‌های امور جاری دانشگاه در نظر گفته می‌شود که در بخش‌هایی از جمله هزینه حامل‌های انرژی، نیروهای شرکتی، حقوق کارکنان و اساتید، تهیه تجهیزات آزمایشگاهی و امور […]

حجت الاسلام والمسلمین عسگر دیرباز در گفت‌وگو با خبرنگار مهر با اشاره به جدا بودن ساختار بودجه عمرانی از بودجه جاری دانشگاه‌ها گفت: بخشی از بودجه جاری برای هزینه‌های امور جاری دانشگاه در نظر گفته می‌شود که در بخش‌هایی از جمله هزینه حامل‌های انرژی، نیروهای شرکتی، حقوق کارکنان و اساتید، تهیه تجهیزات آزمایشگاهی و امور مصرفی دانشگاه‌ها خرج می‌شود و هر ساله ۱۰ الی ۱۵ درصد از این بودجه جاری برای معاونت پژوهشی است.

وی با اشاره به اینکه در دستگاه‌های دولتی بودجه را کاهش می‌دهند، افزود: علی القاعده باید در هر فصلی ۲۵ درصد بودجه پرداخت شود، اما در عمل اینگونه نیست و ما می‌بینیم که فصل بهار گذشته و تنها ۱۷ درصد بودجه پرداخت شده یا تابستان تمام شده و فقط ۳۵ درصد بودجه کل پرداخت شده و در نتیجه در ماه‌های آخر سال با میزان بیشتری از بودجه روبه‌رو هستیم که گاهی حتی در آخر سال نیز بودجه به طور کامل پرداخت نمی‌شود.

لزوم پژوهش دانشگاه‌ها برای ریشه‌یابی و حل آسیب‌های اجتماعی

رئیس دانشگاه قم با اشاره به اینکه نباید تمام بودجه پژوهشی را به پژوهش درباره نیازهای استان اختصاص داد، گفت: دانشگاه قم رشته‌هایی مثل فیزیک نظری دارد که مقداری از بودجه‌های پژوهشی آن در حوزه نجوم، کیهان و … هزینه می‌شود و هرچند این امور خیلی مشکلات جامعه ما را حل نکند، اما همانطور که در تمام دنیا و دانشگاه‌های برجسته در این زمینه کار می‌شود؛ در کشور و دانشگاه‌های ما نیز دنبال می‌شود.

وی با بیان ضرورت‌های توجه به نیازهای جامعه در پژوهش گفت:. برخی از اوقات در جامعه ما یک آسیبی مثل اعتیاد و طلاق در حال رشد و مسئله فرزندآوری رو به افول است و لازم است تا دانشگاه‌ها در مسیر ریشه‌یابی و حل این مشکلات حرکت کنند و اگر دانشگاه‌ها درباره چگونگی فرآیند تصمیم‌گیری بهینه پژوهش کنند و نتیجه آن در جامعه پیاده شود، در تعالی و پیشرفت جامعه بسیار جلو می‌افتیم.

دیرباز با اشاره به اقدامات پژوهشی صورت گرفته در دانشگاه قم گفت: گاهی از اوقات مسئولان زندان‌ها برای آسیب شناسی و حل مشکلات زندانیان طولانی مدت به دانشگاه مراجعه می‌کنند و هزینه‌های مالی پژوهش را تأمین می‌کنند و گاهی نیز دانشگاه با توجه به بودجه پژوهشی خود پیش قدم می‌شود تا راه حل مشکل را ارائه کند.

برخی بیرون گود پژوهش ایستاده و می‌گویند لنگش کن!

وی با انتقاد از برخی اشخاص که معتقدند دانشگاه‌ها نباید به مسائل نظری بپردازند و فقط باید به حل مشکلات جامعه بپردازند، افزود: پژوهش انواع مختلفی از جمله نظری و کاربردی دارد و نمی‌توان در فلان نهاد ایستاد و از دور گفت که باید فقط به فلان بعد پژوهش توجه کنیم.

رئیس دانشگاه قم با اشاره مشکل مبارزه با ورود کالای قاچاق به داخل کشور بیان کرد: از آنجایی که ما در واردات و تولید دستگاه X Ray برای تشخیص ماهیت کالایی که مسافران و کامیون‌ها وارد کشور می‌کنند مشکلاتی داریم، دانشجویان دانشگاه قم موفق شدند زیر نظر یکی از اساتید فیزیک از صفر تا صد این دستگاه را بسازند و اکنون گمرکات و پلیس به ما سفارش ساخت این دستگاه را داده‌اند و همچنین دانشجویان دانشگاه قم در حال ساخت دستگاه دیگری به نام دستگاه اکسیژن ساز در ابعاد بزرگ و بیمارستانی هستند تا اینگونه بتوان چندین بیمارستان را با این دستگاه پوشش داد.

پژوهش دانشگاه‌ها در وضعیت مطلوبی نیست

نماینده وزارت علوم در قم با اشاره به ضرورت مسئله محوری در پژوهش دانشگاه‌ها گفت: هرچند امروز دانشگاهیان ما احساس می‌کنند که باید حاصل کارشان در خدمت جامعه قرار گیرد و این موضوع در کنار آموزش نیروی متخصص محقق می‌شود، اما فعلاً هدف دانشگاه‌ها تأمین نیازهای زمان حال و کوتاه مدت نیست.

وی با بیان اینکه هرچند به تازگی اغلب دانشگاه‌ها ریل درستی را در مسیر پژوهش برای خود انتخاب کرده‌اند، اما این حرکت در بعضی مواقع خیلی کند است و در مجموع الان در وضعیت مطلوبی نیستیم، افزود: توان دانشگاه تنها در همین حد است که با استفاده از علمی که دارد یک وسیله تکنولوژیک را بسازد و این وظیفه صنعت و کارخانه‌دار است که وارد شود و این کالا را به انبوه سازی برساند.

دانشگاه و صنعت، جزیره‌هایی جدا از هم

دیرباز با انتقاد از ضعف در صادرات کالا گفت: تولید برخی کالاها در داخل کشور به صرفه نیست، چرا که همان دستگاه در کشورهای دیگر با هزینه کمتری تولید می‌شود و واردات آن هزینه کمتری از تولید دارد و اگر تبادل تجاری شکل بگیرد، خیلی از کارها آسان‌تر می‌شوند و صادرات را برای ما به ارمغان خواهد داشت.

وی با اشاره به اهمیت ارتباط دانشگاه و صنعت بیان کرد: تمام این موارد یک مجموعه است و اگر همه اینها دست به دست هم بدهد و چهارچرخ کالسکه حرکت کند، همه کارها خوب پیش می‌روند و اگر هر کدام از بخش‌های دانشگاه، صنعت و … مانند جزیره‌های جدا از هم عمل کنند، حتی ممکن است کارهای یکدیگر را خنثی کنند.

ساختمان‌محوری دانشگاه‌ها کار اشتباهی است

نماینده وزارت علوم در قم در ادامه با اشاره به تلاش دانشگاه‌ها برای توسعه فیزیکی فضای آموزشی گفت: پیمانکاران معمولاً افراد درستکاری هستند، اما دانشگاه‌ها در واگذاری پروژه‌های عمرانی به پیمانکاران باید حواسشان را جمع کنند، چرا که این بودجه‌ها برای بیت‌المال و برای آیندگان نیز محسوب می‌شود.

وی با اشاره به تلاش دانشگاه‌ها برای ساخت اقامتگاه دانشجویی و زیرساخت‌های آموزشی گفت: باید تعادل و تناسب تعداد دانشجو با فضاهای رفاهی، تفریحی، آموزشی، پژوهشی و آزمایشگاهی رعایت شود تا آرامش مورد نیاز دانشجو برای تحصیل و رشد فراهم شود، اما رشد زیر ساختی و سخت افزاری دانشگاه‌ها باید در کنار رشد پژوهشی و نرم افزاری صورت بگیرد و نباید در این زمینه افراط کرد.

دیرباز در پایان با اشاره به نیاز دانشگاه‌ها به امکانات آزمایشگاهی گفت: درست است که پژوهش ابعاد مختلفی دارد، اما در بعضی مواقع نیاز هست که دانشگاه عمرانی محور اقدام نکند و پژوهش محور جلو رود و اینکه دانشگاه بخواهد به جای پژوهش محور بودن، ساختمان محور باشد کار اشتباهی است.