هر ملتی که برای استقلال خود قیام کند، با فشارهای سنگین ابرقدرتها مواجه میشود. این یک الگوی تکرارشونده در تاریخ است.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی نسیم قم، هر ملتی که برای استقلال خود قیام کند، با فشارهای سنگین ابرقدرتها مواجه میشود. این یک الگوی تکرارشونده در تاریخ است. ابرقدرتها برای حفظ منافع اقتصادی و سیاسی خود، از جنگ، تحریم، ترور یا کودتا استفاده میکنند تا کشورهای تازهمستقل را دوباره تحت سلطه درآورند. این یادداشت به بررسی این فشارها و نمونههای تاریخی آن میپردازد.
نمونههای تاریخی
- انقلاب هلند (۱۵۶۸-۱۶۴۸): هلندیها علیه سلطه اسپانیا قیام کردند. اسپانیا با جنگ ۸۰ ساله، اعدامهای گسترده و ترور ویلیام نارنجی (۱۵۸۴) پاسخ داد. با این حال، هلند با مقاومت، استقلال خود را به دست آورد [۱][۲].
- انقلاب آمریکا (۱۷۷۵-۱۷۸۳): مستعمرات آمریکا علیه بریتانیا شوریدند. پس از شکست در جنگ، بریتانیا با محدودیتهای تجاری اقتصاد آمریکا را تحت فشار قرار داد، اما آمریکا با کمک فرانسه و تقویت اقتصاد داخلی، استقلال خود را حفظ کرد [۳][۴].
- انقلاب هائیتی (۱۷۹۱-۱۸۰۴): بردگان هائیتی علیه فرانسه قیام کردند و اولین کشور مستقل تحت رهبری سیاهپوستان را تأسیس کردند. فرانسه با تحمیل غرامت ۱۵۰ میلیون فرانک در ۱۸۲۵، اقتصاد هائیتی را فلج کرد [۵].
- انقلاب ایران (۱۳۵۷): ایران با انقلاب ۱۹۷۹ از سلطه آمریکا رها شد. آمریکا با اعزام ژنرال هایزر، حمایت از عراق در جنگ ایران-عراق و تحریمهای اقتصادی از ۱۹۷۹، فشارها را آغاز کرد که تا امروز ادامه دارد [۶][۷][۸].
- انقلاب کوبا (۱۹۵۹): کوبا رژیم مورد حمایت آمریکا را سرنگون کرد. آمریکا با تحریمهای اقتصادی (از ۱۹۶۰) و تهاجم خلیج خوکها (۱۹۶۱) تلاش کرد کوبا را تحت کنترل درآورد، اما کوبا مقاومت کرد [۹][۱۰].
چرا این فشارها ادامه دارند؟
ابرقدرتها نمیتوانند استقلال ملتها را تحمل کنند، زیرا منابع، بازارها و نفوذ سیاسیشان را از دست میدهند. آنها با جنگ، تحریم یا ترور سعی میکنند این چرخه سود را بازگردانند.
نتیجهگیری
استقلال، رویای شیرینی است که بهای سنگینی دارد. ابرقدرتها هیچگاه به راحتی از تخت سلطهشان پایین نمیآیند و با جنگ، تحریم و توطئه سعی میکنند ملتهای انقلابی را به زانو دربیاورند. اما تاریخ ثابت کرده که با ارادهی محکم و برنامهریزی درست، میتوان در برابر این غولها ایستاد. هلند، آمریکا، هائیتی، ایران، کوبا و ویتنام این را نشان دادهاند. پس هر ملتی که خواهان آزادی است، باید آمادهی نبرد باشد و بداند این فشارها نه یک استثنا بلکه جزو لاینفک مسیر استقلالاند.
منابع
[۱] Britannica, 2025, https://www.britannica.com/event/Eighty-Years-War
[۲] Wikipedia, William the Silent, https://en.wikipedia.org/wiki/William_the_Silent
[۳] https://en.wikipedia.org/wiki/American_Revolutionary_War
[۴] Office of the Historian, 2023, https://history.state.gov/milestones/1784-1800
[۵] The New York Times, 2022, https://www.nytimes.com/2022/05/20/world/americas/haiti-history-colonized-france.html
[۶] The Guardian, 2015, https://www.theguardian.com/world/2015/feb/11/declassified-diplomacy-washington-iran-revolution
[۷] Wikipedia, United States support for Iraq, https://en.wikipedia.org/wiki/United_States_support_for_Iraq_during_the_Iran%E2%80%93Iraq_War
[۸] U.S. Department of State, 2025, https://www.state.gov/iran-sanctions/
[۹] https://en.wikipedia.org/wiki/United_States_embargo_against_Cuba
[۱۰] https://en.wikipedia.org/wiki/Bay_of_Pigs_Invasion
نویسنده: حجت الاسلام سید محمدحسین راجی، مدیر اندیشکده راهبردی سعداء
منبع: خبرگزاری تسنیم استان قم/
